Genç Sporcuların Sahada Ani Ölümleri 10: Dikkat Edilmesi Yararlı Noktalar, Öneriler.

17.12.2011

Muayene

 

1. Sporcu muayenesinden çekinmeyin. Sporcu ani ölümleri seyrek görülen olaylardır. Basit fizik muayene ve sorgulama ile çoğu riskli olgu yakalanabilir. Rapor vermediğiniz sporcu, sahte raporla ya da bir yerden muayenesiz rapor alarak ya da lisans gerektirmeyen turnuva/müsabakalara/ maçlara katılarak yine hayatını tehlikeye sokar. Muayene, yönlendirme ve tavsiye ile hayatını kurtarabilirsiniz.

 

2. Muayenede kalp dinleme özellikle önemlidir, mümkün olduğunca sistematiğe uyarak ve dikkatle yapın. Üfürüm, klik, frotman veya başka türlü, fizyolojiyi bozan bir durum yoksa rahat edebilirsiniz. Şüphede kalırsanız, derhal sevk edin.

 

Bir hekimin şüphesi, sağlığına düşkün bir kimse için çok değerli bir bilgi olsa gerektir. Sporcu ya da velisi bunun farkında değilse, elden geldiği kadar açıklamak görevimizdir. Dinlemeye ve anlamaya niyeti varsa sonuç alırsınız, niyeti yoksa ağzınızla kuş tutsanız açıklayamazsınız. Sizi konuşturmaz, her önermenize bir karşı polemik çıkarır, ter dökersiniz. Tereddüde düşmeyin, “kesinlikle  hayır”ı kullanın.

 

Sorgulama

 

3. Sorgulama öncesi veli ve sporcuya, durumun hayati önemi, soruları iyi dinlemek ve düşünerek cevap vermek gerektiği hatırlatılmalı, sorular sporcu için ve aile için ayrı ve tek tek sorulmalıdır. Yok-yok-yok-yok şeklinde otomatiğe bağlayanlara (genç sporcular!!) fren yaptırmalısınız.

 

Açıklama, Bilgilendirme ve Tavsiyeler

 

4. Sporcuya veya ebeveyne açıklama, bilgilendirme ve tavsiyeleri asla ihmal etmeyin. Elbette sporcunun sağlığından reşitse kendisi, değilse ebeveyni öncelikle sorumludur. Bu açıklamaları yapmazsanız, bence bu sorumluluğu kaldırmış olursunuz. Yaptığınızda ise, ona da sorumluluk yüklemiş olursunuz. Bu muhtemelen hukuken geçerlidir, vicdanen kesin geçerlidir. Ancak bu açıklamayı iyi yaparsanız, sporcunun- özellikle de ebeveynin- sizinle iletişime geçtiğini ve gönüllü sorumluluk üstlendiğini görebilirsiniz.

 

5. Açıklamalar sırasında iletişim kurma ve sorumluluk üstlenme konusunda, en iyi cevap annelerden alınıyor. Annenin sizi çok büyük bir dikkatle dinlediğini, soru sorduğunu, bir gereklilik gösterirseniz mutlaka yerine getirdiğini ve size geri döndüğünü fark edeceksiniz. Babalar bu konuda aşikar olarak daha lakayt davranıyorlar. Ama yine de büyük çoğunluğu iletişime geçiyor ve sorumluluk üstleniyor.

 

6. Yukarıdaki nedenle, tercih imkanınız varsa ya da veli isteme durumunda kalırsanız, hasta yakını olarak anneyi tercih edin.

 

Sorumluluk

 

7. Açıklamaları yazılı olarak da verebilirsiniz. Siz sporcuyu muayene ederken veli okur. Açıklamayı bunun üzerine yaparsanız daha iyi kavranıyor. Sözlü açıklama sanıyorum hukuken gerekli, ihmal edilmemelidir. Bundan sonra isterseniz yazdığınız açıklama metnine velinin imzasını da alabilirsiniz. (Ben metni kendilerine verip evde de okumaya, komşu çocukları / sporcu arkadaşlar konusunda uyanık olmaya davet ediyorum, iyi karşılanıyor.)

 

8. İmza almak şart olmasa da fizik muayene ve sorgulamanın normal sonuç verdiğini kayda geçmek her halde gerekir. Buna “veliye-sporcuya, muayene, amacı ve niteliği konusunda açıklama ve bilgilendirme yapıldı ve çıkması muhtemel sorunlarla ilgili tavsiyelerde bulunuldu” ibaresinin eklenmesi çok doğru olur. 

 

9. Sporcuyu görmeden ya da muayene etmeden asla sağlık raporu/lisans imzalamamanız gerekir:

 

  • Hukuken sorumlusunuz

  • Vicdanen sorumlusunuz

 

10. Reşit sporcuya elbette reşit gibi davranmak gerekir. Reşit olmayan sporcuya velisi olmadan hiçbir şey yapmamayı öneririm. Özellikle genç sporcular bu türden sağlık kontrollerine ve tavsiyelere boş verirler.

 

Zorluklar

 

11. “Bu çocuk milli”, “yıllardır spor yapıyor”, “kralsporda oynuyor”, “zaten sağlam”, “bu bir formalite, sadece bir imza lazım” gibi lafların bir kulağınızdan girip ötekinden çıkması gerekir. Bu yaklaşımlar daha çok yönetici, bazen hocalardan gelir. Babadan geldiğini de seyrek olmayarak duydum.

 

12. Muayene ettiğim sporcular birkaç binlerle sayılır. Yukarıdaki yaklaşımı gösteren baba sayısı yüze yakın ise anne sayısı ise birkaçı geçmez. Yöneticilerde yarıya yakın, hocalarda bunun yarısı desem -pek bilimsel yöntemle olmasa da- kişisel tecrübemi kabaca ve dürüstlükle aktarmış olurum.

 

13. Bu yaklaşımların yoğunlaştığı ve daha kötüsü, doktora bir balya lisansla gelip imza talebinin yapıldığı dönemler genellikle sezon açılışı ya da turnuva önceleridir. “Son gün”, “üç gün kaldı”, “o kadar sporcuyu nasıl getireyim”, “sporcunun sezonu yanacak”, “bu sporcu milli, kariyeri yanacak” (aman allahım üstelik de milliymiş) gibi yaklaşımlar sizi etkilememeli.

 

14. Veli olarak –ya da hasta yakını olarak- spor hocasını kabul etmenin yasal dayanağından emin değilim.

 

15. Hocaya “bilgileri aldım, velisine iletme sorumluluğunu üstleniyorum İletemezsem hasta yakını olma sorumluluğu kendim üstleniyorum” gibi bir belge imzalatmak isterseniz, ısrardan vazgeçtiği oluyor. Bunu sık baskına uğradığım zamanlar denediğim oldu. Ancak sadece deneyim aktarmak için belirttim. Böyle bir şeye gerek yok, “hayır” fazlası ile yeterli.

16. Sevk ettiğim bir sporcunun ertesi gün sahte EKG ile geldiğini hatırlıyorum. 4/6 üfürümle EKG’de de bir şeyler olmalıdır her halde, ama getirdiği isimsiz EKG çok temizdi. Kıssadan hisse: Sporcuya güvenmeyin, neler yapabiliyor.

 

17. Tüm bu işler, sıradan bir hasta muayenesinden öte zaman almıyor.

 

18. Örnek açıklama ve rapor metni şimdilik veremiyorum, çok yer tutacak. En kısa zamanda bu sayfaya bir link koyacağım.

 

Başarılı çalışmalar,

Dr. Derya Şentürk,

Kadıköy 19 no’lu ASM.

 

 

 

Please reload

Son Paylaşımlar
Please reload

Arşiv
Please reload

© 2023 by Natural Remedies. Proudly created with Wix.com

  • b-facebook
  • Twitter Round
  • b-googleplus