Dental Bakım Ortamında Beslenme Alışkanlıklarının Değiştirilmesine Yönelik Girişimler


Foto: Prayitno / Flickr

Çeviri: E. Bahar Tuna İnce*

Cochrane derleme özeti

Sağlıksız şeker tüketiminin yüksek diş çürüğü oranları ile ve gazlı içecek tüketim alışkanlıklarının minenin çözünmesi (dental erozyon) ile ilişkili olduğu biliniyor. Diş hekimi ve ekibi hastaların beslenme alışkanlıklarını rutin olarak değerlendirerek, diş çürüklerinin azaltılmasına yönelik alanlara dikkat çekmektedir. Bu tavsiyeler ağız sağlığını etkilediği kadar genel sağlığı etkileyen beslenme sorunlarına kadar genişletilebilir. Bazı beslenme alışkanlıklarının hastalıkları nasıl etkilediğini bilmemize rağmen, hastaların kendilerine verilen önerileri dikkate alıp diyetlerini değiştirip değiştirmedikleri belirsiz. Bu derleme diş hekimlerinin ya da diğer diş hekimliği personelinin, hastaların beslenme alışkanlıklarını değiştirmekte başarılı olup olmadığını belirlemeyi amaçlıyor. Çalışmamızı hastalara, diş hekimliği ya da benzer bir alanda dental profesyonel tarafından bireysel olarak verilen önerilerle ilgili araştırmalarla sınırladık.

5 çalışma belirledik. Bunlardan ikisi genel sağlığı ilgilendiren tavsiyelerle ilgiliydi (biri alkol, diğeri de meyve-sebze tüketimi ile ilgili). Her iki çalışmada da tavsiyeleri takiben daha sağlıklı davranışlar geliştirmeye yönelik değişiklikler oldu.

Ayrıca diş çürüklerini azaltma amacıyla şeker tüketim alışkanlıklarını değiştirmeye yönelik yapılan 3 çalışma belirledik. Ancak bu üç çalışmadan ikisinde diş fırçalama gibi başka öneriler de vardı. Meydana gelen değişikliklerin beslenme davranışından kaynaklandığını söylemek bu başka öneriler nedeniyle mümkün olmadı. Örneğin, diş fırçalama üzerine yapılan tavsiyeler, hastaların ağız sağlığı konusunda daha bilinçlenmesini sağlayarak beslenme alışkanlıklarını değiştirmesine sebep olabilir. Şeker tüketimiyle ilgili çoğu çalışma göreceli olarak düşük kalitede. Şeker tüketimini değiştirmeyi amaçlayan beslenme tavsiyelerinin kanıt derecesi düşük. Bu alanda çalışmalar yapılması düşünülmeli.

Yazarların Kararı

Dental bakım ortamında yapılan bire bir beslenme müdahalelerinin davranışları değiştirebileceğine dair biraz kanıt var. Meyve/sebze ve alkol tüketimini değiştirmeye yönelik müdahalelerle ilgili kanıtlar, diyette şeker tüketimini değiştirmeye yönelik müdahalelerden daha fazla. Özellikle dental bakım ortamında olmak üzere, tasarım, istatiksel analiz ve raporlamaları daha fazla metodolojik titizlikle yapılan daha fazla araştırma gerekiyor.

Bilimsel Özet

Arka plan

Dental ortam, hastaların yönlendirilmesi ve diyet düzenlemeleri konusunda tavsiye vermek için uygun bir ortamdır. Bununla birlikte, bu durumun beslenme davranışlarını değiştirmekte etkili olup olmadığını bilmiyoruz.

Amaç

Her yaş grubu için dental ortamda beslenme alışkanlıklarını değiştirmeye yönelik girişimlerin etkinliğini değerlendirmektir. Bu müdahalelerin ağız ve genel sağlığın değişmesine olan etkisi de ayrıca değerlendirildi.

Araştırma stratejisi

Aşağıdaki veritabanları araştırıldı: the Cochrane Oral Health Group Trials Register (24 Ocak 2012’ye kadar), the Cochrane Central Register of Controlled Trials (CENTRAL) (The Cochrane Library 2012, Sayı 1), MEDLINE via OVID (1950’den 24 Ocak 2012’ye), EMBASE via OVID (1980 to 24 January 2012), CINAHL via EBSCO (1982’den 24 Ocak 2012’ye), PsycINFO via OVID (1967’den 24 Ocak 2012’ye), ve Web of Science (1945’den 12 Nisan 2011’ye). Ayrıca önemli konferans görüşmelerinin elektronik araştırmasını da üstlendik. (IADR ve ORCA 2000 ve 13 Temmuz 2011 arası). İlgili makalelerin referans listeleri, tez yayınları (1861-2011 Tez Özetleri) araştırıldı. Yayınlanmamış herhangi bir çalışmayı tanımlamak için yazarları ile iletişime geçildi.

Seçim kriterleri

Dental ortamda bire bir beslenme alışkanlıklarına yönelik girişimlerin etkinliğini değerlendiren randomize kontrollü çalışmalar.

Veri toplama ve analiz

Özet ve uygunluk taramaları, verilerin çıkarılma kararı bağımsız olarak ve iki kez olacak şekilde iki ayrı yazar tarafından gerçekleştirildi. İki görüş arasındaki fikir birliği tartışma ya da üçüncü bir yazarın katılımı ile sağlandı.

Ana sonuçlar

Beş çalışma, bu derlemeye dâhil olma kriterlerini karşıladı. Bunlardan ikisinde içlerinden biri beslenmeye yönelik çok bileşenli müdahaleler yapıldı ve beslenme alışkanlıklarındaki değişiklikler raporlandı. Tek müdahale yapılan çalışmalarından bir tanesi diş çürüğünü önleme ile ilgiliydi. Diğer iki çalışma genel sağlık ile ilgiliydi. Diş erozyonunu önlemeye yönelik beslenme değişikliğini hedef alan çalışma bulunmadı. Derlenen 5 çalışmanın dördünde, birincil sonuç ölçütlerinden en az birinde beslenme davranışlarında belirgin bir değişiklik bulundu.

Kaynak

Harris R, Gamboa A, Dailey Y, Ashcroft A. One-to-one dietary interventions undertaken in a dental setting to change dietary behaviour. Cochrane Database of Systematic Reviews 2012, Issue 3. Art. No.: CD006540. DOI: 10.1002/14651858.CD006540.pub2

Orijinal özet için: Diş Bakımında Diyete Müdahale

Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin

* Prof. Dr., İstanbul Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi, Pedodonti AD.

Son Paylaşımlar
Arşiv