Dünyada Sağlıkçılara Şiddet. 2008-2012

17.06.2012

Sağı solu biraz karıştırınca, hemen JAMA’nın 2010 yılına ait bir sayısında “sağlık kuruluşlarında şiddet artıyor” başlıklı bir yazıya rastladım. 2006 yılında bir dermatolog, muayenehanesinde bıçaklanarak öldürülmüş durumda bulunmuş. Doktora dört yıl önce muayene olan zanlının gerekçesi, doktorun kendisine yazdığı isetretionin preparatının empotans ve başka tıbbi problemlere neden olması olarak anlatılıyor. Yazar bu olayın, doktorların, gergin hastalarının saldırısına açık olduklarını gösterdiğini ifade ediyor ve ekliyor: Yakın zamanlarda muayenehane ya da hastanede çalışan doktorlar arasında  yapılan birkaç ankette, birçok doktor tehdit edildiğini ya da saldırıya uğradığını bildirdi. (1)

 

Bu haberde çok güzel bir illüstrasyon da var, geçen haftalarda TV’de izlediğim bir haber sahnesine çok benziyor; hasta yattığı sedyeden doğrulup doktoru yumrukluyor. Ama maalesef dergiden yayınlamama izin vermediler. Referanslardaki sayıya giderseniz hemen görebilirsiniz, bu da yasak değil herhalde.

 

Tıbbi literatür kabaca bir tarandığında, sağlıkçılara şiddet üzerine birçok ülkede araştırmalar yapıldığı hemen dikkat çekiyor. Tabii gene en başta ABD olmak üzere İsviçre, Suudi Arabistan, İtalya, Thailand, İran ve Lübnan kaynaklı yayınlar var. Anlaşılıyor ki bu ülkelerde de araştırma yapılmasını provake edecek derecede şiddet görülmüş.

 

Bunları istatistiksel olarak derlemem mümkün değil, ama metin olarak derleyip özetlemeyi düşündüm. Ancak bir kısmının ana metnine ulaşamadım. Özetleri çevirip, araştırmaya iten nedenleri ve araştırma sonuçlarını sıralamak bana yeterince doyurucu fikir verdi, aile hekimi arkadaşlar için de yeterli olacağını düşündüm.  Meraklısı ve araştırma yapmak isteyen için de bulduğum kaynakların listesini yazımın ekine çıkardım. Buyrun:

 

ABD’den

65 ABD acil departmanında işyeri şiddeti anketi. (2)

 

Amaç

İş yerinde şiddet, endişe verici bir konudur. Kurbanların önemli bir kısmını, özellikle acil servislerde görevli sağlık çalışanları temsil eder. Bu çalışmanın amacı, acil servislerde şiddet ve personelin güvenlik hissini değerlendirmektir.

 

Metot

Bilgiler, 69 ABD acil servisinde hekimler, asistanlar, hemşireler, stajyer hemşireler ve doktor yardımcıları dâhil personele anket uygulanan Ulusal Acil Servis Güvenliği Çalışmasından sağlandı. Yazarlar ayrıca, her servisten acil servis şefi, tıbbi direktör, başhemşire ve idareci gibi bir anahtar kaynak seçerek bunları da sorguladılar. Sorgulamanın ana sonuç beklentileri olarak, personele fiziksel saldırı, acil serviste ateşli silah ya da bıçak görülme sıklığı ve personelin fiziksel güvenlik hissi seçildi.

 

Sonuçlar

5 695 anket formu dağıtıldı ve 65 servisten 3 158’i son analize alındı. (%55.45)*

 

Sorgulanan personelin 1/4 ‘ü bazen, nadiren ya da hiç güvende hissetmediğini bildirdi.

 

Örnek servislerden seçilen anahtar kaynaklar, 3 461 fiziksel saldırı bildirdiler. Bu rakamdan, acil servis başına 5 yıl içinde medyan 11 saldırı olduğu hesaplandı.

 

Aynı kaynaklar, servise ateşli silah ya da bıçak sokulmasının, acillerin %20’sinde gündelik ya da haftalık bir sıklıkla görüldüğünü bildirdi.

 

Çok değişkenli analizde, hemşirelerin “çoğu zamanlar” ya da “daima” cevapları ile diğer personele göre daha az güvenlikte hisseden kesim olduğu belirlendi.

 

Karar

Bu çalışma, acil servislerde şiddet ve silaha sık rastlandığını ve hemşirelerin diğer personele göre kendini daha az güvende hissettiğini gösteriyor.

 

İsviçre’de sağlıkta şiddet

2012 tarihli bir diğer araştırma da medeniyet kıtasının göbeğinden geliyor: Hahn ve arkadaşları,  İsviçre’de bir üniversite genel hastanesinin farklı belediyelerdeki bölümlerinde çalışan 2495 personele bir sorgulama uyguladılar. Durum orada daha vahim görünüyor:

 

Genel hastanede hasta ve ziyaretçi şiddeti. Ortaya çıkış, personel müdahaleleri ve sonuçlar: Bir enine anket çalışması. (3)

 

Amaç

Bu çalışma, bir genel hastanede çalışan sağlık personelinin, hasta ve ziyaretçi şiddeti ile ilgili yaşadığı tecrübeleri inceliyor. Hasta ve ziyaretçi şiddeti, personelin müdahaleleri ve şiddetin farklı sağlık profesyonelleri üzerindeki sonuçları araştırıldı.

 

Arka plan

Hasta ve ziyaretçi şiddetinin ortaya çıkışını etkileyen faktörleri, müdahale stratejilerini ve sonuçlarını tanımlayan yeterli çalışma bulunmuyor.  Mevcut çalışmalar sıklıkla hemşirelerin deneyimleri ve personel ile olaya karışan hasta ve ziyaretçiler arasındaki münferit etkileşimlere odaklıdır.

 

Metot

Anket, 2007 yılında bir İsviçre genel hastanesinin farklı belediyeler dahilindeki kuruluşları içinde çalışan 2495 personele uygulandı. Çalışmada, Personelin Yaşadığı Şiddet Sorgulamasının formunun gözden geçirilmiş Almanca versiyonu kullanıldı.

 

Bulgular

Personelin yarısının geçen 12 ay içinde %11’inin geçen hafta içinde hasta veya ziyaretçi şiddetine maruz kaldığı anlaşıldı. Personelin yaşı ve iş yerindeki kıdemleri şiddete maruz kalmayı etkiledi. Şiddet genellikle yakın kişisel kontak gerektiren işlerle meşgulken meydana geldi. Personelden sadece %16’sı agresyon idaresinde eğitimliydi.  Hasta ve ziyaretçi şiddetini idare etmede güven hissi, önemli derecede şiddete karşı kurumsal davranışa bağlıdır. Kullanılan başlıca müdahaleler teskin ve enformatif tartışmadır.

 

Karar

Hasta ve ziyaretçi şiddetini önlemek ve idare stratejilerini iyileştirmek için, profesyonelliğe özel ve hasta merkezliliği vurgulayan iletişim becerilerine odaklanmış eğitim dizayn edilmeli ve uygulanmalıdır. Şiddeti azaltmak için kuvvetli bir kurumsal mutabakat zorunludur.

 

İran’dan

İran acil tıbbi teknisyenlerinin işyeri şiddetine maruziyeti: Bir enine kesit analizi. (4)

 

Amaç

İran’da acil tıbbi teknisyenler (ATT), endişe verici düzeyde işyeri şiddetine maruz kalıyor olmasına rağmen bu güne kadar bu fenomen araştırılmış değildir. Bu çalışmanın amaçları, İran ATT’lerinin işyeri şiddetine maruziyetlerini tanımlamak ve onların bakış açısından şiddetle ilişkili faktörlerin önemini belirlemektir.

 

Metot

Bu deskriptif araştırma çalışmasında, 160 ATT, aşağıdaki tiplerde iş yeri şiddetine maruziyetleri ile ilgili bilgi toplayan ankete katılmayı kabul etti: Sözlü kötüye kullanım, fiziksel saldırı, kültürel taciz, cinsel taciz ve cinsel saldırı.

 

Sonuçlar

Toplam 138 form geri alındı. Bu rakam %86 cevap oranına* tekabül ediyor. Katılımcıların %75’i (n=103)* önceki 2 ay içinde an az bir tipte işyeri şiddeti yaşamış bulunuyor.

 

En sık rastlanan işyeri şiddeti tipi sözlü taciz (%71) olarak bulundu. İzleyerek %38 oranında fiziksel saldırı ve %9 oranında kültürel taciz görüldü.

 

Şiddete uğrayan katılımcılardan %8’i silah kullanımı ancak, sadece %4’ü şiddet nedeni ile ciddi yaralanma bildirdi.

 

Şiddet karşı en sık kullanılan cevap “saldırganı sakin olmaya davet” oldu. Katılımcıların %34’ü bu davranışı “iş yeri şiddetinin takibinin boşuna” olduğuna inandıkları için, %30’u işlerinde şiddeti olağan gördükleri için, %13’ü ise şiddeti iş yerinde kime bildireceklerini bilmedikleri için bu yaklaşımı seçtiler.

 

Karar

İran ATT’leri ciddi oranda şiddete maruz kalıyor. Çalışmamızda, İran hastane öncesi kuruluşlarında özellikle sözlü saldırıya karşı, resmi eğitim programlarının ve iş yeri şiddetinin nasıl idare edileceği konusunda daha net protokollerin tavsiyesi öne çıkıyor.

 

Suudi Arabistan’dan

Suudi kamu hastanelerinde sağlık profesyonelleri arasında şiddete maruziyet. (5)

 

Kaynak

Kral Suud Üniversitesi, İş İdaresi Koleji, Kamu Yönetimi Departmanı, Riyas, Suudi Arabistan.

 

Amaç

Suudi Arabistan Krallığı kamu hastanelerinde sağlık profesyonellerinde işyeri şiddetinin İşyerinde şiddetin prevalansı, nedenleri, tipleri ve kaynaklarını belirlemek.

 

Metot

Bu ankette,  Suudi hastanelerinde çalışan doktorlar ve hemşirelere karşı iş yeri şiddetinin özellikleri hakkında bilgi toplamak için, kişilerin kendi doldurdukları sorgulama formları kullanıldı. Formlar iki kamu hastanesinde 600 hekim ve hemşireye rastgele dağıtıldı, 383 cevap alındı (%63.8).

 

Sonuçlar

Cevap verenlerin* 2/3’ten fazlası (%67.4) son 12 ay içinde şiddet mağduru olduklarını bildirdi. Hemşirelerde şiddete maruz kalma oranı, hekimlere göre daha fazla bulundu (p<0.001) . Emsallerine göre erkekler daha seyrek, gençler daha sık şiddete maruz kaldı.

 

Katılımcılar, şiddet için en sık görülen nedenleri; aşırı bekleme süresi, personel eksikliği ve karşılanamayan taleplerin oluşturduğunu bildirdiler. En sık rastlanan tip sözlü taciz olarak ifade edildi.

 

Saldırganlar çoğunlukla hasta yakınları ve arkadaşları, izleyerek bizzat hastalar olarak belirlendi. Şiddet maruziyetini bildirmemek için gerekçe olarak: bunu işin bir parçası olarak görme, önceki tecrübesinde bir şey yapılmış olmaması ve sonuçlarından korkma bildirildi.

 

Karar

Hekim ve hemşireler yüksek şiddet riski altındadır. Sağlıkla ilgili karar verenler bu tür olayların potansiyel sonuçlarının farkında olmalıdır. Hastaneleri daha güvenli hale getirmek için uygun koruyucu önlemler alınması gerekir.

 

ABD’de acil hemşirelerine şiddet. (6)

 

Amaç

Çalışma, ABD acil departmanlarında hasta ve ziyaretçilerin şiddetine maruz kalan acil hemşirelerinin deneyim ve duygularını araştırıyor.

 

Arka plan

Acil departmanı, işyeri şiddeti için özellikle hassas bir kurumdur ve şiddetin ölçümü ve bildirilmesi için standardize mekanizmalar bulunmadığı için bilgiler yetersizdir.

Bu enlemesine çalışma Acil Hemşireleri Birliği’nin kayıtlı üyeleri arasında 69 maddelik bir sorgulama ile yapıldı (n=3.465).

 

Sonuçlar

Katılımcıların yaklaşık %25’i, geçen üç yıl içinde 20 defadan fazla fiziksel şiddete maruz kaldığını bildirdi. Yaklaşık %20’si ise aynı dönemde 200 defadan fazla sözlü sataşmaya maruz kalmış.

 

Sözlü ve fiili şiddete sık maruz kalanlar, şiddeti bildirmeye karşı, intikam korkusu ve hastane idaresinin desteğinin yokluğu ve acil servis yönetimini engel olarak bildirdiler.

 

Karar

Acil hemşirelerine karşı şiddet yüksek sıklıktadır. Katılımcıların bildirdiği şiddeti presipite eden faktörler araştırma literatürü ile uyumludur, ancak bu faktörleri azaltmak için ciddi bir potansiyel bulunuyor. Acil hemşireleri için durumun düzelmesini kolaylaştırmak ve daha güvenli bir iş ortamı sağlamak için hastane idarecilerinin, acil yöneticilerinin ve hastane güvenliğinin kararlılığı gerekiyor.

 

İtalya’da radyologlara şiddet.

Radyologlara şiddet. 1. Prevalans ve koruyucu önlemler. (7) 

 

Amaç

İş yerinde şiddet sağlık çalışanları için spesifik bir risktir. Özellikle acil servisle ilgilendiklerinde bu riski radyologlar da paylaşıyor. Bu çalışma, İtalyan radyologlarından geniş bir örnekte, koruyucu önlemler önerebilecek bir bakışla, şiddet davranışlarının prevalansını değerlendirmeyi ve bu fenomen ve sonuçlarının analizini hedefliyor.

 

Materyal ve metot

Çalışma ulusal radyoloji kongresine anketi cevaplamayı kabul eden %61.5’i erkek toplam 992 radyolog üzerinde yürütülen çalışmada, radyologların %6.8’inin son bir yıl içinde, çoğu hastalardan ve refakatçilerinden kaynaklanan fiziksel şiddete maruz kaldığı anlaşıldı.* Fiziksel şiddet prevalansı en sık klinik tecrübesi az gençlerde görüldü, cinsler arasında fark göstermedi. Genç radyologlardan %20’si bir çalışma yılında en az bir fiziksel şiddet yaşadığını bildirdi.

 

Fiziksel olmayan şiddet, %65.2 ile daha yaygın bulundu. Burada, şiddet olaylarının yaklaşık yarı kadarı meslektaşlardan kaynaklandı.

 

Şiddet olgularının çoğu bildirilmedi. Kısa vadeli sonuçlar olarak öfke, hayal kırıklığı, aşağılanma, anksiyete, korku, stres, çaresizlik ve izolasyon, seyrek olarak suçluluk hissi veya yanlış bir şey yapma duygusu, intikam alma isteği, davranış değiştirme ya da iş yeri değiştirme bildirildi.

 

Problemin boyutları, işyeri şiddetinin farklı tiplerinin nedenlerini ortadan kaldırmaya yönelik bazı önlemlerin sağlanmasını çağrıştırıyor.

 

Tayland’da sağlıkta şiddet

Güney Tayland’da hemşire personele yönelik işyeri şiddeti. (8)

 

Thai yazarlar söze, hemşirelere yönelik iş yeri şiddetinin Tayland dahil gelişmekte olan ülkelerde nadiren araştırıldığını bildirerek başlıyor.

 

Anketlerine 545 cevap almışlar ki bu da %91.7 gibi yüksek bir başarı oranı bildiriyor.*

 

Hemşireler, son bir yıl içinde %38.9 oranında sözlü taciz, %3.1 oranında fiziksel şiddet ve %07 oranında cinsel taciz bildiriyor.

 

Psikolojik sonuçlar olarak meslektaşlar ve aile ile ilişkilerin zayıflaması ana endişelerini oluşturuyor.

 

Sözlü ve fiziksel şiddet uygulayıcısı olarak çoğunlukla hasta ve yakınları, cinsel taciz için iş arkadaşları bildiriliyor.

 

Şiddeti tetikleyen faktörler olarak psikolojik ortam, saldırganın hastalığı, iletişim eksikliği ve alkol kullanımı gösteriliyor.

 

Genç yaş kişisel risk faktörü olarak belirlendi. Ayaktan tedavi ünitesi, travma ve acil ünitesi, ameliyathane, medikal ya da cerrahi ünitede şiddet ihtimali %80 arttı.

 

Şiddetten korunma ve şiddet kontrolü ile ilgili eğitimin etkili olduğu ve şiddet kurbanı olma riskini %40 azalttığı bildirilerek, hemşirelere yönelik şiddeti kontrol aracı olarak yüksek riskli grupların eğitiminin sağlanması önerildi.

 

Lübnan’da sağlıkta şiddet

Lübnan acil servislerinde iş yeri şiddeti: Prevalans, özellikler ve eşlik eden faktörler. (9)

 

Arka plan

Acil servis çalışanlarının iş yeri şiddetine maruz kalma riski fazladır. Zayıf güvenlik koşullarında prevalans potansiyel olarak yüksek ve sonuçlar daha ciddidir.

 

Amaç

Lübnan hastanelerinde acil servis görevlilerinin şiddet maruziyetinin prevalansı, karakteristikleri ve eşlik eden faktörler araştırıldı.

 

Metot

Lübnan’da 6 üçüncü basamak hastanesinde enlemesine anket yapıldı. Tüm acil personeline dağıtılan anketlerden 256’sı %70.3 oranı ile cevaplandı.*

 

Sonuçlar

Son bir yıl içinde beş personelden dördünün sözlü, dört personelden birinin fiziksel saldırıya uğradığı anlaşıldı.

 

Sözlü saldırıların anlamlı derecede yüksek oranda moral bozukluğu ve işten ayrılma eğilimi gibi ciddi sonuçlarla birliktelik gösterdi.

 

Fiziksel şiddete maruziyette ise sonuç olarak hemşirelik ve kamu hastanesinde çalışmayı bırakma eğilimi arttı.

 

Karar

Lübnan acil servislerinde geniş ölçüde şiddet hüküm sürüyor. En hassas kesim, şiddete orantısız olarak maruz kalan kamu hastanesi hemşireleri ve personelidir. Acil servis ortakları şiddetin nedensel kökenlerini araştırmak ve etkili anti-şiddet politika ve önlemler düşünmek ve uygulamak için işbirliği içinde çalışmalıdır.

 

Anketlerde cevap oranlarının yüksek olması çok önemlidir. Çünkü bu türden sorgulamalara “sorunu olanların” cevap verme eğilimi yüksektir. Böyle bir sorun yaşamamış olanlar, ankete “sorun yaşamadım” diye cevap vermek yerine, formu doldurmaya boş verip kâğıdı çöpe atabilir. Bu özellikle posta ile yapılan anketlerde önem kazanır. Bu durumda, pozitif sonuçlar, sadece cevap verenlerin sayısına oranlandığından sorun olduğundan büyük görünecektir.

 

İlk iki soruşturma özetinde anket geri dönüş oranı açıklanmamış. İran çalışmasında ise de, anketin anketör vasıtası ile şahsen mi yoksa posta-ulak dağıtımı ile mi yapıldığı belirtilmemiş. Değerlendirilen anketler için kullanılan “returned” (iade edilen) nitelemesinden dağıtımın özel ulak ya da posta ile yapılmış olabileceğini düşündüm. Ancak %86 katılım oranı da oldukça iyi sayılabilir.

 

Sadece, yorumlamada cevap vermeyen %14’ü unutmamak gerekiyor. Cevap vermeyenlerin tümü de şiddet yaşamamış olabilir. Bu durumda popülasyonu 138 değil 160 üzerinden değerlendirirsek, şiddet bildirenlerin oranı %64’e iniyor ki bu da vahim bir rakam.

 

Kaynaklar

1. Bridget M. Kuehn. Violence in Health Care Settings on Rise. JAMA. 2010;304(5):511-512.

2. Kansagra SM, Rao SR, Sullivan AF, Gordon JA, Magid DJ, Kaushal R, Camargo CA Jr, Blumenthal D. A survey of workplace violence across 65 U.S. emergency departments. Acad Emerg Med. 2008 Dec;15(12):1268-74. Epub 2008 Oct 25.

3. Hahn S, Hantikainen V, Needham I, Kok G, Dassen T, Halfens RJ. Patient and visitor violence in the general hospital, occurrence, staff interventions and consequences: a cross-sectional survey. J Adv Nurs. 2012 Mar 1. doi: 10.1111/j.1365-2648.2012.05967.x. [Epub ahead of print]

4. Rahmani A, Hassankhani H, Mills J, Dadashzadeh A. Exposure of Iranian emergency medical technicians to workplace violence: a cross-sectional analysis. Emerg Med Australas. 2012 Feb;24(1):105-10. doi: 10.1111/j.1742-6723.2011.01494.x. Epub 2011 Oct 10.

5. Algwaiz WM, Alghanim SA. Violence exposure among health care professionals in Saudi public hospitals. A preliminary investigation. Saudi Med J. 2012 Jan;33(1):76-82.

6. Gacki-Smith J, Juarez AM, Boyett L, Homeyer C, Robinson L, MacLean SL. Violence against nurses working in US emergency departments. J Nurs Adm. 2009 Jul-Aug;39(7- 8):340-9.

7. Magnavita N, Fileni A, Pescarini L, Magnavita G. Violence against radiologists. I: prevalence and preventive measures. Radiol Med. 2012 May 14.

8. Chalermrat Kamchuchat, Virasakdi Chongsuvivatwong, Suparnee Oncheunjit, Teem Wing Yip, Rassamee Sangthong. Workplace Violence Directed at Nursing Staff at a General Hospital in Southern Thailand. Journal of Occupational Health Vol. 50 (2008) No. 2.

9. Mohamad Alameddine, Amin Kazzi, Fadi El-Jardali, Hani Dimassi, Salwa Maalouf. Occupational Violence at Lebanese Emergency Departments: Prevalence, Characteristics and Associated Factors. Journal of Occupational Health, Vol. 53 (2011) No. 6,455-464

Please reload

Son Paylaşımlar
Please reload

Arşiv
Please reload

© 2023 by Natural Remedies. Proudly created with Wix.com

  • b-facebook
  • Twitter Round
  • b-googleplus