Ayaktan Tedavi Veren Hekimlerin Antibiyotik Yazma Davranışının İyileştirilmesi

Hekim de çok antibiyotik yazıyor. Hasta da ısrar ediyor. Müdahale ile azalma sağlanabilir mi? 39 araştırmanın derlemesi.

 

Cochrane derleme özeti

 

Antibiyotikler, pnömoni, otit gibi bakteriyel nedenli enfeksiyonların tedavisinde kullanılır. Ancak zaman içinde birçok bakteri antibiyotiklere karşı direnç kazandı.  Bu, eğer etken dirençli bir bakteri ise antibiyotik tedavisi enfeksiyonu iyileştirmede başarılı olamayabilir anlamına gelir. Bakterilerin direnç kazanmasının nedeni antibiyotiklerin çok sık ve hatalı kullanımıdır.

 

Araştırmalar dirençli bakterilerden kısmen, toplumda çalışan hekimlerin (muayenehane ve klinikler) sorumlu olabileceğini gösteriyor. Çalışmalardan, hekimlerin soğuk algınlığı gibi viral nedenli enfeksiyonlara karşı olur olmadık antibiyotik yazdığı anlaşılıyor. Ayrıca hekimler, spesifik bir bakteriyi öldürecek bir antibiyotik yazılması gerekirken, geniş bir çeşitlilikte bakterileri öldüren antibiyotikler yazıyor. Hekimler, yanlış dozda yanlış süre tedavi de yazabiliyorlar. Uygunsuz antibiyotik yazımı; hastanın antibiyotik yazma konusunda ısrarı, hekimin antibiyotiğin neden gerekmediğini açıklamak için yeterli zamanı olmaması ve bu yüzden antibiyotiği yazıverip zamandan kazanması, hekimin ne zaman antibiyotik yazmak gerektiğini bilmemesi veya ciddi bakteriyel enfeksiyonu nasıl tanıyacağını bilmemesi ya da aşırı tedbirliliği gibi birçok nedene bağlıdır.

 

Hekimlerin toplumda antibiyotik yazma davranışını iyileştirmek için yöntemler üzerine çalışmalar yapılmış bulunuyor. Bu derlemede hangi yöntemin işe yaradığını belirlemek için 39 araştırma analiz edildi. Hekimlerin reçete yazma konusunda eğitimi basılı materyal kullanmak veya hekime nasıl reçete yazdıkları konusunda fidbek vermek, reçete yazma davranışlarını iyileştirmedi ya da çok az iyileştirdi.

 

Eğitim toplantıları hekimin reçete yazma davranışını düzeltti, ancak konferanslar fayda sağlamadı.

 

Eğitimciler tarafından hekime yapılan kişisel ziyaretlerin ya da andıçların işe yarayıp yaramadığı netleşmedi.

 

Reçete yazımının geciktirilmesi, ciddi hastalık riskinde artışa neden olmadan antibiyotik kullanımını azalttı. Reçete yazılmasının geciktirilmesi, hekimin muayeneden bir kaç gün sonra antibiyotik reçetesi yazmasıdır; eğer enfeksiyon ciddi değilse bu süre içince kendi kendine iyileşeceği ve hastanın antibiyotiğe ihtiyacı kalmayacağı düşüncesi ile uygulanır.

 

Çalışmalar, yukarıdaki yöntemlerden birden fazlasının birlikte kullanımı ile tek yöntemden daha iyi sonuç alındığını gösterdi. Hekimlerin uygunsuz antibiyotik kullanımının çok sayıda nedeni olduğundan, bir yöntem tavsiye edilemez. Ancak birden fazla yöntemin uygulanması reçete yazma davranışını düzeltmede başarılı olabilir.

 

Arka plan

İnsanlarda patojen etki gösteren çok sayıda mikroorganizmanın antibiyotiklere direnç geliştirmesi, uzun zaman boyunca antibiyotiklere maruz kalmalarına bağlandı.  Antibiyotiklerin hatalı olarak viral enfeksiyonlara karşı kullanımı ve dar spektrumlu antibiyotikleri kullanmak yerine geniş spektrumluların bolca kullanımı tüm dünyada oldukça iyi gösterilmiş bulunuyor. Hekimin uygunsuz antibiyotik kullanım nedenlerini  aydınlatmada birçok çalışma yarar sağladı.

 

Amaç

Derlemenin amacı, ayaktan sağlık hizmeti veren klinisyenlerin antibiyotik yazmada seçim, doz ve tedavi sürelerini iyileştirmede, profesyonel müdahalelerin yalnız başına veya kombine olarak etkinliğini; ve bu müdahalelerin antibiyotiklere dirençli patojenlerin insidensini azaltmadaki etkisini değerlendirmek için literatürün sistematik olarak gözden geçirmektir.

 

Araştırma stratejisi

Ayaktan bakım ve antibiyotik yazımı ile ilgili çalışmalar için Cochrane EPOC özel kayıtlarını araştırdık. Çıkarılan makalalerin referans listelerinden, Bilimsel Sitasyon İndeksinden ve kişisel dosyalardan başka çalışmalar da sağladık.

 

Seçim kriterleri

Birinci basamak ayaktan tedavi kurumlarında hastalar ve profesyonelleri araştıran tüm randomize ve yarı randomize* kontrollü çalışmalar, kontrollü öncesi-sonrası çalışmaları, ve aralıklı zaman serilerini derledik. Müdahaleler EPOC’da tanımlandığı üzere herhangi bir profesyonel müdahale ya da hasta bazlı müdahalelerdir.

 

Bilgi toplama ve analiz

İki derleme yazarı bağımsız olarak çalışma kalitesini değerlendirdi ve bilgileri çıkardı.

 

Ana sonuçlar

39 araştırmada hekimler için hazırlanmış basılı eğitim malzemesinin, işitme ve fidbek, eğitim toplantıları, eğitsel destek vizitleri, finansal ve sağlık bakım sistem değişiklikleri, hekim andıçları, hasta bazlı müdahaleler ve çok yönlü müdahaleler değerlendirildi. Bu müdahaleler; viral enfeksiyonlar nedeni ile aşırı antibiyotik kullanımı, streptokok farinjiti ve İYE gibi  enfeksiyonlar için antibiyotik seçimi, akut otitis medya gibi durumlarda antibiyotik kullanım süresi ile ilgilidir.

 

Basılı eğitim malzemesi veya işitme ve fidbek, tek başına kullanıldıklarında reçete yazma davranışında ya küçük bir etki görüldü veya hiç görülmedi. İstisna olarak, Finlandiya da A grubu streptokok enfeksiyonlarında makrolid kullanımına karşı bir uyarı yayınlanmasını takiben, makrolid kullanımında süregelen bir azalma sağlandı.

 

İnteraktif eğitim toplantıları, didaktik konferanslara kıyasla daha etkili göründü.

 

Eğitimsel destek vizitleri ve andıçlarda karışık sonuçlar alındı.

 

Hasta bazlı müdahaleler, özellikle de antibiyotiklerin acilen endike olmadığı enfeksiyonlarda reçetenin geciktirilerek yazılması, antibiyotik kullanımını etkin olarak azalttı ve morbiditede atış görülmedi.

 

Hekim-hasta ve toplum eğitimini kombine eden, farklı kuruluşlar ve formatlarda uygulanan çok yönlü müdahaleler, uygunsuz endikasyonla antibiyotik kullanımını azaltmada en başarılı sonucu verdi.

 

Dört çalışmadan sadece birinde antibiyotiğe dirençli bakteri insidensinde sürekli bir azalma gösterildi.

 

Quasi-randomised

 

Kaynak

Arnold SR, Straus SE. Interventions to improve antibiotic prescribing practices in ambulatory care. Cochrane Database of Systematic Reviews 2005, Issue 4. Art. No.: CD003539. DOI: 10.1002/14651858.CD003539.pub2

 

Orijinal özet için: Hekim Reçetesinde Az Antibiyotik

 

Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin

Please reload

Son Paylaşımlar
Please reload

Arşiv
Please reload

© 2023 by Natural Remedies. Proudly created with Wix.com

  • b-facebook
  • Twitter Round
  • b-googleplus