AH Yasa Değişikliği Tasarısı: Yorumlar, Beklenen Sonuçlar




Dr. Hakan UZUN 1973 Yılında Trabzon'da doğdu. İlk, orta ve lise eğitimini Trabzon'da tamamladı. Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun oldu. Araklı Merkez Sağlık Ocağı Sorumlu Hekimliği, Araklı Devlet Hastanesi Başhekim Yardımcılığı görevlerinde bulundu. Aile Hekimliğine geçilmesiyle beraber 2009 yılından beri Sürmene Aile Sağlığı Merkezinde Aile Hekimi olarak çalışıyor. Ayrıca Trabzon Aile Hekimleri Derneği (TRAHED )Yönetim Kurulu Başkanlığı ve Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu (AHEF) İkinci Başkanlığı görevini sürdürüyor.

Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısının bazı maddeleri üzerine yorumlar

Kanun maddesi Madde 13- 24/11/2004 tarihli ve 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanununun 3üncü maddesinin beşinci fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle ve aynı maddenin sonuna aşağıdaki fıkralar ilave edilmiştir.

“Entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde artırımlı ücretten yararlananlar hariç olmak üzere, aile hekimlerine ve aile sağlığı elemanlarına ihtiyaç sebebiyle haftalık çalışma süresi ve mesai saatleri dışında 657 sayılı Kanunun ek 33 üncü maddesinde belirtilen yerlerde nöbet görevi verilebilir ve bunlara aynı maddede belirtilen usûl ve esaslar çerçevesinde nöbet ücreti ödenir.”

Gerekçeli Karar Madde 13- Sağlık hizmetinin aksamadan yürütülebilmesi ve yetersiz olan hekim kaynağının en verimli bir şekilde kullanılabilmesi için entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde aile hekimlerine ve aile sağlığı elemanlarına nöbet görevi verilebilmesine imkan sağlanması amacıyla, entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde artırımlı ücretten yararlananlar hariç olmak üzere aile hekimlerine ve aile sağlığı elemanlarına, haftalık çalışma süresi dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek 33 üncü maddesinde belirtilen yerlerde nöbet görevi verilebilmesi ve bunlara aynı maddede belirtilen usûl ve esaslar çerçevesinde nöbet ücreti ödenmesi öngörülmektedir.

Yorum Gerekçeli kararda entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde aile hekimlerine ve aile sağlığı elemanlarına nöbet görevi verileceği açık bir şekilde yazılmışken, kanun taslağında muğlak ve her yöne çekilebilecek bir cümle yapısı kurularak; “entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde (,) (virgülü buraya koymayarak) artırımlı ücretten yararlananlar hariç olmak üzere” deyip, (virgülü buraya koyarak)

“aile hekimlerine ve aile sağlığı elemanlarına, ihtiyaç sebebiyle (yani her türlü eleman eksikliğinde) haftalık çalışma süresi ve mesai saatleri dışında (yani normal hafta içi mesai dışında, 17.00 den sonra veya cumartesi-pazar günleri ile resmi tatil günlerinde),

“657 sayılı kanunun ek 33. maddesinde belirtilen yerlerde (Yataklı tedavi kurumları -yani tüm hastaneler-, seyyar hastaneler, ağız ve diş sağlığı merkezleri ve 112 acil sağlık hizmetlerinde) nöbet görevi verilebilir” denmiş. Sadece entegre sağlık hizmeti tutulan yerlerde olsaydı bu ek.33 madde buraya eklenmez sadece “entegre sağlık hizmeti sunulan merkezlerde” denirdi.

“Bunlara aynı maddede belirtilen usul ve esaslar çevresinde nöbet ücreti ödenir” (yani hesaplayacak olursak saati=6.19 TL geliyor, nöbet ücreti ödendiği için de nöbet sonrası izin verilmiyor. Ayrıca 130 saatten fazla nöbet içinde ödeme yapılmıyor yani 130 saati aşan nöbetlerde ücret de yok)

Sonuç Kanun tasarısındaki bu muğlak ifadelerin çıkartılarak, aile hekimliğinin bir nöbet hizmeti olmadığının, belirli bir mekanda verilmesi gereken, birinci basamak koruyucu, tedavi edici ve rehabilite edici hizmetler olduğunun idrak edilmesi gerekmektedir. Bunun dışındaki uygulamalar aile hekimliğinin sonu olacaktır.

Ayrıca dünya çalışma örgütlerinin belirlemiş olduğu haftalık 40 saatlik çalışma saatinin üstü bir çalışma saatini gerektiren uygulamalar gönüllü olmadığı sürece insan haklarına da aykırı olacaktır.

Kanun Maddesi Madde 14- 5258 sayılı Kanunun 5inci maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesine, “kaydı ile” ibaresinden sonra gelmek üzere “Bakanlıkça belirlenen kıstaslar çerçevesinde” ibaresi eklenmiştir.

Gerekçeli karar Madde 14- Aile hekimliğinde çalışma saatleri belirli şartlar çerçevesinde aile hekimin talebi ile belirlenmektedir. Madde ile esnek mesai yöntemiyle aile sağlığı merkezinin günlük daha fazla saat açık kalabilmesini ve vatandaşın aile hekimlerine ulaşabilmesini temin için Bakanlıkça da belirli kıstasların konulabilmesine imkân sağlanmaktadır.

Yorum Çok masum görünen, ama arkasında soru işaretleri olan bu değişiklikle beraber, aile hekimlerinin çalışma saatlerini belirlemedeki inisiyatifleri tamamen, bakanlığın belirleyeceği kıstaslara bağlanıyor.

Bir örnek verecek olursak; bu değişiklikle bakanlık, esnek mesai yapan arkadaşlara kıstas koyarak, esnek mesailerinin bir kısmını veya hepsini cumartesi-pazar yapma zorunluluğunu getirebilir. Veya yine sınıflama kriterlerinde bulunan ASM’ nin haftalık 14 saat açık olması şartını, sınıflandırma yönetmeliğindeki ASM’ nin açık kalma zamanını artırarak, sınıflamaya giren arkadaşları gece 10.00 kadar 12.00 kadar esnek mesai şeklinde çalışmak zorunda bırakabilir.

(Madde 5 : Aile hekimliği hizmetleri ücretsizdir; acil haller hariç, haftada kırk saatten az olmamak kaydı ile *Bakanlıkça belirlenen kıstaslar çerçevesinde ilgili aile hekiminin talebi ve o yerin sağlık idaresince onaylanan çalışma saatleri içinde yerine getirilir)

Sonuç Aile hekimliğinin ruhuna aykırı olan “aile sağlık ocağı” na bir adım daha yaklaşacağımız bu uygulamadan yol yakınken vazgeçilmelidir. Çalışanının memnun olmadığı hiç bir sistemde, müşteri (hasta ?) memnuniyetine ulaşılamayacağının bilinmesi gerekir.

Kanun Maddesi Madde 13. İkinci paragraf: “Aile hekimliği uzmanlık eğitimi veren kurumların; her bir araştırma görevlisi/asistan başına azamî kayıtlı kişi sayısı 4.000 kişiyi aşmamak ve her kayıtlı kişi başına (görev yapacak araştırma görevlisi/asistan sayısı da esas alınmak suretiyle) aylık beş Türk Lirasından fazla olmamak üzere belirlenecek tutar, çalışılan aya ait sonuçlarının ilgili sağlık idaresine bildiriminden itibaren on beş gün içinde ilgili döner sermaye mevzuatı hükümlerine tabi tutulmaksızın döner sermaye işletmelerinde bu amaçla açılacak olan hesaba yatırılır.

Bu tutan üç katına kadar artırmaya Sağlık Bakanlığının talebi ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. Kayıtlı kişi başına belirlenen tutar, 657 sayılı Kanunun 4üncü maddesinin (B) bendine göre belirlenen en yüksek brüt sözleşme ücretinin artışı oranında artırılabilir. Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen standartlara göre, koruyucu hekimlik hizmetlerinin eksik uygulanması hâlinde ödeme tutanının % 20′sine kadar indirim yapılır.

Bu şekilde kurumlarca oluşturulacak aile sağlığı merkezlerinin bu Kanun kapsamında oluşacak tüm giderleri sekizinci fıkrada belirtilen hesaplardan ödenir. Kurumlarınca aile hekimliği hizmetlerinde çalıştırılan öğretim üyesi, eğitim görevlisi, araştırma görevlisi ve asistanlara; kayıtlı kişi sayısı ve bunların risk grupları, gezici sağlık hizmetleri, belirlenen standartlar çerçevesinde sağlığın geliştirilmesi, hastalıkların önlenmesi, takibi ve kontrolündeki basarı oranı gibi kriterlere göre yapılacak ödemelere ilişkin usûl ve esaslar, Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

İlgililere yapılacak toplam ödeme, kadrolarına bağlı olarak yapılan ödemeler de dâhil olmak üzere beşinci fıkrada yer alan sınırlan aşamaz. Sekizinci fıkra kapsamında oluşturulan aile sağlığı merkezlerinde görev yapan aile sağlığı elemanlarına 209 sayılı Kanunun5 inci maddesi ve 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesi hükümleri çerçevesinde belirlenen azamî ek ödeme tutarını geçmemek üzere yukarıda belirtilen kriterler çerçevesinde yapılacak ödeme, anılan fıkra uyarınca açılmış bulunan hesaplardan ödenir.

Bu fıkra kapsamında yapılacak ödemenin net tutan, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödemenin net tutarından az olamaz. Bu ödemeden yararlanan personele, ayrıca 375sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi, 209 sayılı Kanunun 5 inci ve ek 3 üncü maddeleri ile 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 58 inci maddesi ((e) fıkrasının ikinci paragrafı hariç) uyarınca herhangi bir şekilde ek ödeme yapılmaz.”

Gerekçeli karar Diğer taraftan, 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanununun 3 üncü maddesinde yapılan düzenlemeyle, üniversitelerde aile hekimliği uzmanlığı yapanların aile hekimliği uygulamasında görevlendirilmelerine imkân tanınmaktadır.

Yorum Aile Hekimliği uzmanlık eğitimi veren kurumlarda, her bir aile hekimi asistanına 4.000 kişinin kayıt olma imkanının getirilmesi özellikle il merkezlerindeki hastaların üniversite ve eğitim araştırma hastanelerine kayacağını göstermektedir. Ayrıca normal aile hekimlerine kişi başı aylık 0.79 TL ödeme verirken asistan aile hekimlerine kişi başı aylık 5 TL aşmayacak şekilde ödeme verilmesi, eşitlik ve adalet ilkesini zedeleyecektir.

Son Paylaşımlar
Arşiv