Hastalık ve Mortaliteyi Azaltmada Genel Sağlık Kontrolleri

Çalışmalardaki yüksek katılımcı ve ölüm sayısı ve kullanılan uzun izlem sürelerinin yanında; kardiyovasküler hastalıklar ve kanserden ölümlerin azalmamış olması göz önüne alındığında, genel sağlık kontrollerinin faydalı olması muhtemel görülmedi. 14 araştırmanın derlemesi.

Cochrane derleme özeti

Genel sağlık kontrolleri hastalığı erken yakalamak, gelişmesini önlemek veya sosyal güvence sağlamak amacı ile kendinde hastalık hissetmeyen bir kişiye uygulanan testlerdir. Bu kontroller, birçok ülkede sağlık hizmetinin olağan bir parçasıdır. Sağlık kontrolleri birçok kişinin aklına uygun gelir, ancak belli hastalıklara karşı tarama programlarının sağladığı deneyim, sağlanan yararın beklenenden küçük ve zararın beklenenden büyük olabileceğini gösterdi. Bu kontrollerin muhtemel zararlarından biri, belirti vermesi ve ölüme neden olması kaderde olmayan hastalıkların teşhis ve tedavisidir. Bu suretle fuzuli konan tanılar olur ve gereksiz tedavi riski taşır.

Genel sağlık kontrolü önerilen bir grup erişkini, bu kontrollere girmeyen gruplara karşı kıyaslayan 16 randomize araştırma belirledik. 182 880 katılımcı üzerinde yürütülmüş 14 araştırmanın sonuçları kullanılabilir bulundu. Dokuz çalışmada ölüm riski incelendi, 155 899 katılımcıda 11 940 ölüm görüldü. Ölüm riski veya kardiyovasküler hastalık ya da kanserden ölüm riski üzerinde etki belirlenemedi.

Hastalık riski üzerinde de bir etki bulamadık, ancak bir çalışmada HT ve yüksek kolesterolü olan insan sayısında artış, bir diğerinde kronik hastalıklarda artış bulundu.

Toplam yeni tanı sayısını bildiren bir çalışmada, altı yılda kontrol grubuna kıyasla %20 artış bulundu.

Hiçbir çalışmada toplam yeni reçete sayısı kıyaslanmadı, ancak dört çalışmadan ikisinde HT nedeni ile ilaç kullanan insan sayısında artış bulundu. Dört çalışmadan ikisi sağlık kontrollerinin insanların biraz daha sağlıklı hissetmesini sağladığını gösterdi, ancak bu sonuç güvenilir değildir.

Sağlık kontrollerinin hastaneye kabul, malüliyet, kaygı, uzmana sevk sayısı, ekstra hekim vizitleri veya işten kalma üzerine etki gösterdiğini bulamadık, ancak bu sonuçların çoğunluğu iyi çalışılmamıştı. Çalışmaların hiçbiri pozitif tarama sonucundan sonraki izleme testlerinin sayısı ve başvurulan cerrahi müdahale sayısı hakkında bildiride bulunmadı.

Bu aşikar etkisizliğin bir nedeni, birinci basamak hekimlerinin başka bir nedenle gördükleri hastalarda bir hastalık gelişimi riskinin yüksek olduğundan şüphelendiklerinde, zaten tanı ve müdahale yoluna gitmeleri olabilir.

Ayrıca hastalık geliştirme riski yüksek hastalar, davet edildikleri genel sağlık kontrollerine katılmıyor olabilir.

Çalışmaların çoğunluğu eskidir. Belirlenen hastalıklar ve risk faktörlerine karşı kullanılan tedaviler değiştiği için, bu durum sonuçların günümüzün sağlık yapılarına uygulanabilirliğini zayıflatıyor.

Derlenen çalışmalardaki yüksek katılımcı ve ölüm sayısı ve kullanılan uzun izlem sürelerinin yanında, kardiyovasküler hastalıklar ve kanserden ölümlerin azalmamış olması göz önüne alındığında, genel sağlık kontrollerinin faydalı olması muhtemel değildir.

Arka plan Genel sağlık kontrolleri, birçok ülkede sağlık bakımının olağan bir parçasıdır. Bunlar morbidite ve mortaliteyi düşürmek amacı ile hastalıklar ve hastalık risk faktörlerini bulmayı amaçlar. Genel sağlık muayenelerinde önerilen, yaygın olarak kullanılan tarama testlerin çoğunluğu yeterince araştırılmamıştır. Ayrıca taramalar, faydalı olduğu kadar zararlı da olabilecek diagnostik ve terapötik müdahalelerin kullanımını artırır. Bu yüzden genel sağlık kontrollerinin zarardan çok fayda sağlayıp sağlamadığının belirlenmesi gereklidir.

Amaçlar Genel sağlık kontrollerinin fayda ve zararlarını, kan basıncı ve serum kolesterolü gibi göstergeler yerine hastalarla ilgili morbidite ve mortalite gibi sonuç beklentileri ağırlıklı olarak ölçmeyi hedefledik

Araştırma stratejisi CENTRAL, EPOC, MEDLINE, EMBASE, Healthstar, CINAHL, ClinicalTrials.gov ve ICTRP 2012 Temmuzuna kadar tarandı. İki yazar başlıklar ve özetleri taradı, makaleleri kriterlere açısından değerlendirdi ve referans listelerini okudu. Bir yazar sitasyon izleme (Web of Knowledge) kullanarak araştırmacılardan başka çalışmaları sorguladı.

Seçim kriterleri Hastalık ya da risk faktörü için seçilmemiş erişkinlerde sağlık kontrollerini, kontrol yapılmaması ile kıyaslayan randomize araştırmalar seçildi. Geriatrik çalışmalar hariç tutuldu. Sağlık kontrolleri, genel popülasyonların birden fazla organ sisteminin birden fazla hastalık ya da risk faktörü için taranması olarak tanımlandı.

Bilgi toplama ve analiz İki yazar birbirinden bağımsız olarak bilgileri çıkardı ve araştırmalarda hata riskini değerlendirdi. Gerektiğinde yazarlarla başka sonuçlar ya da araştırma ayrıntıları ile ilgili temas sağlandı. Mortalite sonuçları için rastgele etki modeli ile meta analiz yapıldı, diğer sonuçlar için meta analiz uygun olmadığında kalitatif sentez yapıldı.

Ana sonuçlar 182 880 katılımcı ile yürütülen 14’ünün sonuçları kullanılabilir durumda 16 çalışma derlemeye alındı. Dokuz araştırmadan (155 899 katılımcı, 11 940 ölüm), toplam mortalite bilgisi sağlandı, ortalama izlem süresi 9 yıl olup risk oranı (RO) 0.99 (%95 GA 0.95 – 1.03) olarak bulundu.

8 çalışma (152 435 katılımcı, 4567 ölüm) kardiyovasküler mortalite ile ilgili bilgi sağladı, RO 1.03, %95 GA 0.91 – 1.17 bulundu.

8 çalışma da (139 290 katılımcı, 3663 ölüm) kanser mortalitesi hakkında bilgi sağladı, RO 1.1, %95 GA 0.92 – 1.17 bulundu. Alt grup ve duyarlılık analizleri bulguları değiştirmedi.

Klinik olaylar ya da başka morbidite ölçütleri üzerinde bir etki bulamadık, ancak bir çalışmada tarama ile HT ve hiperkolesterolemi varlığında artış, bir diğer çalışmada hasta beyanına göre kronik hastalıklarda artış bulundu.

Bir araştırma, 6 yıl boyunca hasta başına düşen yeni tanıların toplam sayısında kontrole göre %20 artış gösterdi. Toplam reçete sayısın kıyaslayan araştırma bulunmadı, ancak dört çalışmadan ikisi antihipertansif kullanan insan sayısında artış belirledi.

Dört çalışmadan ikisi de hastanın bildirdiği sağlık hissinde küçük bir olumlu etki belirledi, ancak araştırmalar körlenmediği için bu sonuç raporlama hatasına bağlı olabilir.

Hastaneye kabuller, malüliyet, kaygı, ekstra hekim vizitleri veya işten kalma üzerine bir etki bulamadık, ancak bu sonuçların çoğunluğu iyi çalışılmamıştı. Uzmana sevk sayıları, pozitif tarama sonucundan sonra yapılan izleme testlerinin sayısı veya cerrahi sayısı üzerine kullanılabilecek sonuçlar bulamadık.

Yazarların kararı Genel sağlık kontrolleri, yeni konan tanı sayısını artırmakla beraber ne genel mortalite ne de kardiyovasküler ya da kanser nedenli mortaliteyi azaltmadı. İzlem tanısal prosedürlerinin sayısı veya kısa vadeli psikolojik etkiler gibi önemli zararlı sonuçlar sıklıkla ya çalışılmadı ya da bildirilmedi ve birçok çalışmada metodolojik problemler bulundu.

Çalışmalardaki yüksek katılımcı ve ölüm sayısı ve kullanılan uzun izlem sürelerinin yanında, kardiyovasküler hastalıklar ve kanserden ölümlerin azalmamış olması göz önüne alındığında, genel sağlık kontrollerinin faydalı olması muhtemel değildir.

Kaynak Krogsbøll LT, Jørgensen KJ, Grønhøj Larsen C, Gøtzsche PC. General health checks in adults for reducing morbidity and mortality from disease. Cochrane Database of Systematic Reviews 2012, Issue 10. Art. No.: CD009009. DOI: 10.1002/14651858.CD009009.pub2

Orijinal özet için: Genel Sağlık Kontrolleri

Son Paylaşımlar
Arşiv