Diş Hekimliğinde Bakteriyel Endokarditin Önlenmesinde Antibiyotikler

Çeviri: Dr. Volkan Karabey*

Cochrane derleme özeti

Derleme Sorusu

Bu derleme, yüksek bakteriyel endokardit riskine sahip hastalarda endokardit sıklığını, ölüm sayılarını ve yaşanılan önemli hastalıkları azaltmak için invaziv dental işlemlerden önce rutin olarak antibiyotik kullanım gerekliliğini değerlendirmek amacıyla yapıldı.

Arka Plan

Bakteriyel endokardit (BE) her yıl 100 000 insanın 10’unda görüleceği tahmin edilen seyrek bir hastalıktır. Enfeksiyon sıklıkla kalbin daha önceden hasar görmüş veya kusurlu kısımlarında görülür. BE genellikle antibiyotiklerle tedavi edilebilir, ancak BE hayati tehlikesi olan bir durumdur ve vakaların %30’u antibiyotik tedavisine rağmen ölümle sonuçlanıyor.

BE gelişme riskine sahip insanlarda invaziv dental işlemlerin BE’ye neden olabileceği düşünülür ancak BE’lerin kaçının bu yolla ortaya çıktığı bilinmiyor. Birçok dental işlem, kanda bakteri varlığı olarak bilinen bakteriyemiye neden olur. Bu bakterilerin varlığı genelde vücudun bağışıklık sistemi tarafından kontrol altına alınsa da risk altındaki insanlarda bakteriyeminin BE’ye neden olabileceğine inanılmaktadır. Birçok ülkede yayınlanan kılavuzlarda, invaziv dental işlemlerden önce yüksek risk grubunda olan insanlarda BE görülme olasılığını azaltmak için antibiyotik kullanımı öneriliyor. Ancak, İngiltere ve Galler’deki National Institute for Health and Care Excellence (NICE) tarafından yakın zamanda hazırlanan kılavuzda dental veya cerrahi herhangi bir girişimsel işlem öncesi antibiyotik kullanımının gerekmediği öneriliyor.

Bazı otoriteler, aşırı reçete edilmeye bağlı olarak belirli antibiyotiklere karşı dirençli organizmaların gelişmesinin ve antibiyotiklerin ara sıra ortaya çıkan yan etkilerinin (şiddetli alerjik reaksiyonlar gibi) antibiyotiklerin potansiyel faydalarının önüne geçebilme ihtimali yüzünden bu ilaçların rutin kullanımını sorguluyor.

Çalışma Özellikleri

Bu derlemenin dayandığı kanıtlar Ocak 2013 tarihine kadar günceldir.

Bu derleme, bakteriyel endokardit yönünden risk veya yüksek risk grubunda olan hastalarda invaziv dental işlemlerden önce profilaktik antibiyotik kullanımının, antibiyotik verilmemesine ya da plaseboya kıyasla ölüm ve ciddi hastalık sayısını veya endokardit görülme sıklığını etkileyip etkilemediğini belirlemeyi amaçlıyor.

Derlemeye, yüksek endokardit riskine sahip olup BE gelişen ve yüksek endokardit riskine sahip olup BE gelişmeyen insanların karşılaştırıldığı bir araştırma dâhil edildi. Bu çalışma, Hollanda’da iki yıllık bir zaman dilimi içerisinde BE geçiren 349 insanın incelendiği gözlemsel bir vaka-kontrol çalışmasıydı. Bu insanlar BE geçirmemiş benzer bir grupla eşleştirildi. Tüm katılımcılar invaziv medikal veya dental işlem geçirdi. Her iki grup bu işlemlerden önce profilaktik antibiyotik kullananlar ve kullanmayanlar olarak karşılaştırıldı.

Anahtar Sonuçlar

İnvaziv dental işlemlerden önce profilaktik olarak antibiyotik kullanımının, risk altındaki hastalarda bakteriyel endokardit yönünden etkili olup olmadığı belirsiz.

Ölüm sayılarını, hastane bakımı gerektiren ciddi ters olayları, diğer ters olayları veya tedavinin maliyetini değerlendiren herhangi bir çalışma bulunmadı.

Bu alanda daha önceden yayımlanmış olan kılavuzları destekleyecek kanıtlar yetersiz. Antibiyotiklerin potansiyel zarar ve maliyetlerinin faydalı etkilerine üstün gelip gelmediği belirsiz. Etik olarak, hekimlerin antibiyotik yazmaya karar vermeden önce profilaktik antibiyotik kullanımının potansiyel fayda ve zararlarını hastalarıyla tartışması gerekir.

Kanıt Kalitesi

Çalışmayla ilgili, uygun katılımcıların alınması ve iyi tanımlanmış parametreler kullanılması gibi dış faktörler iyi olsa da çalışma tasarımının gözlemsel ve retrospektif doğası önemli bir kayırma hatası riski doğuruyor.

Orijinal özet için: Endokardite Karşı Koruma

* Dent Corner Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği Beşiktaş / İstanbul

Yazarların kararı

İnvaziv dental prosedürlere girecek riskli hastalarda antibiyotik profilaksisinin bakteriyel endokardite karşı etkili mi etkisiz mi olduğu hakkında kanıt yokluğu sürüyor. Antibiyotik vermenin potansiyel zarar ve maliyetinin bir faydalı etkiye ağır basıp basmadığı belirsiz. Etik olarak hekimlerin, antibiyotik verme kararından önce bu profilaksinin fayda ve zararlarını hastalarıyla tartışması gerekir.

Bilimsel Özet

Derleme sorusu

Bu derleme, bakteriyel endokardit (BE) riski yüksek hasta grubunun endokardit insidensi, ölüm sayısı ve ciddi hastalık sayısını düşürmek için invazif dental prosedürler öncesinde rutin olarak antibiyotik almalarının gerekip gerekmediğini belirlemek için Cochrane Ağız Sağlığı Grubu yazarlarınca yürütüldü.

Arka plan

Bakteriyel endokardit nadir bir hastalıktır, genel olarak her yıl 100 000 kişiden 10′unun bu hastalığa yakalandığı kabul edilir. Enfeksiyon sıklıkla kalbin malformasyonlu ya da önceden hasar görmüş bölgelerinde görülür. Genellikle antibiyotiklerle tedavi edilir ancak BE hayatı tehdit eden bir durumdur ve buna yakalanan insanların %30 kadarı antibiyotik tedavisine rağmen ölür.

İnvazif dental prosedürlerin, hastalığın gelişmesi riski taşıyan insanlarda BE’ye neden olabileceği düşünülür. Kaç BE olgusunun doğrudan bu yolla gerçekleştiği ya da bu yolla BE görülüp görülmediği bilinmiyor.

Bir çok dental prosedür bakteriyemiye neden olur ve vücudun immün sistemi tarafından kolayca giderilmesine rağmen bu bakteriyeminin birkaç riskli insanda BE’ye neden olabileceğine inanılmıştır. Birçok ülkede rehberler hastalık gelişme ihtimalini düşürmek için BE riski taşıyan insanlara invazif dental prosedürlere girmeden önce antibiyotik verilmesini tavsiye eder. Ancak yakınlarda İngiltere ve Gallerde Ulusal Sağlık ve Bakım Tekamülü (NICE) rehberinde dental veya cerrahi herhangi bir girişimsel prosedür için antibiyotik gerekmediği tavsiyesi bildirildi.

Bazı otoriteler antibiyotiklerin rutin kullanımını fazla yazılmalarının birçok organizmada olağan antibiyotiklere karşı direnç gelişimine neden olduğunu ve ara sıra görülen ters etkilerin de (şiddetli allerjik reaksiyon) potansiyel faydaları aşabileceğini öne sürerek sorguladılar.

Amaç

Bu derleme, BE riski yüksek olan insanlarda invazif dental prosedürlerden önce koruyucu antibiyotik kullanımının, kullanılmamasına kıyasla ölümlerin sayısı, ciddi hastalık veya endokardit insdensini etkileyip etkilemediğini belirlemeyi amaçlıyor.

Bu derlemeye yüksek riskli ve BE gelişen insanların ve yüksek riskli ama BE görülmeyen bir grup insanın tedavisini kıyaslayan bir çalışma dahil edildi.

Araştırma stratejisi

Cochrane Ağız Sağlığı Grubu Sicil Kayıtları, CENTRAL, Ovid yolu ile MEDLINE, OVID yolu ile EMBASE tarandı. US NIH Araştırma Tescil Kayıtları ve metaRegister Kontrollü Araştırmalarında süren araştırmalar arandı. Dil ve yayın tarihine sınır konmadı.

Seçim kriterleri

BE’nin insidensi düşük olduğundan eğer varsa az çalışma bulunabileceği tahmin edildi. Bu nedenle eğer usulüne uygun eşlenmiş kontrol ya da kıyaslama grupları varsa, kohort ve vaka-kontrol çalışmaları dahil edildi. Müdahale olarak BE riski yüksek insanlarda bir dental prosedürden önce antibiyotik alımı, alınmamasına karşı kıyaslandı.

. . .

Veri toplama ve analiz

Derlenen çalışmaları iki yazar birbirinden bağımsız olarak seçti, kayırma hatası riskini değerlendirdi ve verileri çıkardı.

Ana sonuçlar

RK, kontrollü klinik çalışma ve kohort çalışması bulunamadı. Seçim kriterlerini sadece bir vaka kontrol çalışması karşıladı. Bu çalışmaya Hollanda’da iki yıllık periyot içinde hastalığa yakalanmış tüm endokardit vakaları dahil edildi. İnvazif dental girişim sonrasındaki 6 ay içinde endokardit gelişen, önceden mevcut kardiyak problem nedeni ile riski yüksek ve mevcut rehberlere göre kesinlikle profilaksi gereken toplam 24 hasta bulundu. Bu çalışmaya endokarditten ölen hastalar dahil edildi.

Kontrol grubunu 180 gün içinde invazif dental prosedür geçirmiş ve benzer kardiyak problemler için lokal kardiyoloji kliniğine başvuran kişiler oluşturdu ve vakalarla yaş yönünden eşlendi.

Penisilin profilaksisinin endokardit insidensi üzerinde anlamlı bir etkisi görülmedi. Başka sonuçlarla ilgili bilgi bulunamadı.

Kaynak

Glenny A, Oliver R, Roberts GJ, Hooper L, Worthington HV. Antibiotics for the prophylaxis of bacterial endocarditis in dentistry. Cochrane Database of Systematic Reviews 2013, Issue 10. Art. No.: CD003813. DOI: 10.1002/14651858.CD003813.pub4

Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin

Son Paylaşımlar