DSÖ Kadına Şiddet Raporu 10: Kanıta Dayalı Tavsiyeler

Kadınlara karşı yakın ilişki şiddeti ve cinsel şiddete cevap vermede WHO klinik ve politik rehberi

. . .

5.2. Kanıtlardan tavsiyeye

RGG kanıtları tartıştı ve yakın ilişki şiddeti veya cinsel şiddet için herhangi bir hizmet tanımlamasını red veya kabul etmek için kanıt olmadığına karar verdi. Bir ortam ve kurumda işler görünen ve hızla başka bir ortamda kurulabilecek herhangi bir modelin, burada etkili olması gerekmediğini gösteren kanıtlar da var. Bunun “tek duraklı kriz merkezleri” için de geçerli olduğu görüldü. Bu nedenle yerel insan ve finans kaynaklarını hesaba katan sağlık politikası üretenlerin kararlarına yardımcı olmak için, farklı modellerin avantajları ve dezavantajları özetlendi (Tablo 1). Buna ek olarak, politika üretenlere karar verirken yardımcı olmak için aşağıdaki sorulara cevap vermeye çalışıldı:

1. “Yakın ilişkisi tarafından şiddete uğrayan kadınlara hizmet vermek için geliştirilen farklı modellerin (tek duraklı merkezler ve iyi eklemlenmiş sevk ağları) kuvvetli yanları ve zaafları nelerdir?”

Bunlar Tablo 1’de gösterildi. Yerel altyapı, kaynaklar, kapasite ve finans durumuna bakarken bunlar da göz önüne alınmalıdır.

2. “Yakın ilişki şiddeti veya cinsel şiddet kurbanı kadınlara yapılacak müdahaleler için sağlık hizmeti sunum sisteminin hangi sektörleri (örneğin acil servisler, birinci basamak, antenatal bakım veya başka cinsel sağlık ve üreme sağlığı hizmetleri, HIV danışmanlığı ve testi) daha iyidir? Bunlarda farklı yaklaşımlar gerekir mi?"

Her yerin bazı avantajları ve dezavantajları vardır. Bazıları, kadının sağlık sorunları ile mücadelede, diğerlerine göre daha iyi donanımlıdır. İdeal olarak, şiddet gören kadının sağlık hizmeti ile temasa geçtiği yerde belirlenmesi gerekir -bunlar her zaman yukarıdaki hizmetleri veremeyebilir. Hizmet kurulurken, kurum içindeki her bölümün kuvveti ve zaafları göz önünde tutulmalı, altyapı, kaynaklar, kapasite ve mali duruma bakılmalıdır. Kurum içindeki hangi bölümün seçildiğine bakılmadan, personelin hizmeti uygun bir şekilde verebilmesi için eğitim ve desteklenmesi dahil olmak üzere minimal ihtiyaçların bulunması gereklidir.

3. “Sağlık hizmeti müdahalesinden hangi hasta grupları (örneğin gebe kadınlar, acil servise kabul edilen kadınlar, mental problemleri olan kadınlar, anneden çocuğa geçiş ya da HIV test ve danışmanlık hizmetlerine başvuranlar) en çok yarar sağlar?”

Herhangi bir hasta grubuna dahil olan bir kadın şiddete maruz kalabilir. Açıklanamayan yaralanmaları olan, depresyon, PTSD ile birlikte görülen belirti ve bulgular gösteren (bakınız Kutu 1 ve tavsiye 3), ya da, mental sağlık bozukluğu ya da başka engelleri olan kadınlar gibi suiistimal yaşama ihtimali daha yüksek olan kadınlar, şiddet hakkında sorgulanma ve cinsel şiddete (eş ya da başka fail tarafından) ya da yakın ilişki şiddetinin diğer şekillerine karşı dikkat ve bakım sağlanmasından fayda sağlayabilir. Ancak bazı sağlık kuruluşları, şiddet konularının rutin bakım işlemlerine entegre etmeye daha kolaylıkla yaklaşırlar.

4. “Ne çeşit sürveyans, izleme ve kalite kontrol sistemleri gerekir?”

Düzgün toplanmış, işlenmiş ve analiz edilmiş bilgiler hem kadınlara sağlanan hizmeti iyileştirdiği hem de konu hakkında uyanıklığı artırdığı için doğru kayıt tutmak çok önemlidir. Mesela, yakın ilişki şiddetinin bir hastalık olmadığı, yani tanınması ve kaydının kolay olmadığının kabul edilmesi gerekmekle beraber,yaralanmaların doğası ve saldırgan-kurban ilişkisi hakkında bilgi toplamanın iyileşmesi fayda sağlayacaktır. Yakın ilişki şiddeti göstergelerinin sağlık bilgi sistemine etkin bir şekilde eklenmesi için, tüm sağlıkçıların bu vakaları belgeleyebilecek şekilde eğitimi, duyarlılaştırılması ve bunu yaparken kadını riske sokmayacak güvenli bir yol kullanmaları için eğitimi gerekir. İyi işleyen elektronik sağlık bilgi sistemleri olan zengin ülkelerde bunun yürürlük kazanması, evraka dayalı sitemlerle çalışılan düşük ve orta gelirli ülkelere göre daha kolaydır.

Birçok programda karşı karşıya gelinen büyük sorunlarla, sektörler arasındaki sevklerin izlenmesi ve bilgilerin doğruluğunu sürdürebilmede karşılaşılır. Vakaların düzenli olarak yeniden gözden geçirilmesi ve mümkünse hizmet alanın deneyiminin izlenmesi dahil işleyiş için standart protokoller/standart işleyiş prosedürleri/rehberleri olması sağlanan bakımın kalitesini artırabilir.

5.3. Tavsiyeler

Tavsiye 34. Yakın ilişki şiddeti ve cinsel şiddet yaşayan kadınların bakımı mümkün olduğunca, ayrı sistemler kurmak yerine mevcut sağlık sistemlerine entegre edilmelidir (bakınız Kutu 3).

Kanıt kalitesi: Çok düşük

Tavsiye kuvveti: Kuvvetli

Açıklama

(a) Sağlık personelinin klinik şüphe uyandıracak faktörleri ve başlangıç desteğini nasıl sağlayacağı konusunda bilgili olmasını için eğitimini içeren bir çok komponentli program tercihe şayandır. Net bir sevk yolu olması da etkinliği artırabilir. Sağlanan yararı sürdürmek için bu eğitimin düzenli olarak yinelenmesi gerekir (bakınız bölüm 2, yakın ilişki kurbanlarının tanınması ve bakımı)

(b) Dikey bağımsız hizmetler sağlamayı önermek, sürdürülebilmesi zor olup potansiyel zararlı etkileri de olabilir. Mesela personeli yetersiz mevcut mental sağlık hizmetleri, tüm başvuranlara mümkün olan en iyi bakımı (şiddet kurbanları dahil) vermek yerine spesifik olarak şiddet kurbanlarına hizmet sağlamak zorunda kalırsa daha da zayıflar.

(c) Bakım görevlilerine destek sağlamak ve sorgulama imkanları da, ek insan kaynakları gerektirse de sağlık sistemi cevabının bir parçası olmalıdır. Hizmetler arasında koordinasyon ve bütünlük olduğunu ve sevklerin etkin olarak işlediğini güvenceye almak için, sağlık hizmetlerinin polis veya sosyal çalışmacılar gibi başka kurumlarla düzenli olarak buluşması da önemlidir

Tavsiye 35. Bir ülkede, yakın ilişki şiddeti ve cinsel saldırı kurbanları için sağlık sisteminin farklı düzeylerinde birçok bakım modeli gerekir (bakınız Tablo1, s 37). Ancak öncelik birinci basamak düzeyinde eğitime ve hizmet sağlamaya verilmelidir.

Kanıt kalitesi: Çok düşük

Tavsiye kuvveti: Kuvvetli

Tavsiye 36. Bağımsız bir bölgede ya da düzeyde, gün ve gece boyunca (yerinde ya da icapçı) cinsel saldırıda bakım ve muayene konusunda eğitimli bir sağlıkçı (hemşire, doktor veya eşdeğeri) mevcut olmalıdır.

Kanıt kalitesi: Çok düşük

Tavsiye kuvveti: Kuvvetli

5.4 Genel açıklamalar

(a) Daha fazla kanıt sağlanana kadar, ülkelerde bakıma yönelik birkaç model olmalıdır ancak hangisinin farklı yer ve kuruluşlarda en iyi çalıştığı ve mali etkin olduğunu belirlemek için değerlendirme sürdürülmelidir.

(b) En iyisi tek duraklı merkezlerin, uygun olan yerlerde sağlık hizmetinin içine, hizmetin önceliğinin yasal sonuçlar sağlamaya değil kadınların sağlığına dayandığı yerlere yerleştirilmesidir. Bu tip merkezler, nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu bölgelere en uygun görünüyor. Buna karşın kırsal bölgelerde, sağlık kuruluşları arasında ya da içinde entegre edilmiş hizmetler daha mali etkin olabilir.

(c) Kullanılan model ne olursa olsun, kadının onuruna ve mahremiyetine saygı gösterecek ve güvenliğine öncelik verecek şekilde olmalıdır. Kadının temas kurmak (ve hikayesini anlatmak) zorunda kalacağı kuruluş sayısını azaltmak amaçlanmalı ve ihtiyaç duyabileceği hizmetlere erişim kolaylaştırılmalıdır.

(d) Kadına karşı şiddeti aynı zamanda kadının insan haklarının da çiğnenmesidir. Politikalar ve yasalarda, kadına karşı ayrımcılık yapmadığı ve ev içindekiler dahil şiddet eylemlerini uygun şekilde cezalandıracağı güvenceye alınacak şekilde revizyon yapılmalıdır.

6. Yakın ilişki şiddetinin bildirim zorunluluğu

Kanıtlar, “Yakın ilişki şiddetinin polise bildirilmesinin zorunlu olmasının kadınlar ve çocukları üzerinde ne gibi etkileri vardır?” sorusu için araştırıldı.

6.1 Kanıtların özeti

Toplam 23 çalışma gözden geçirildi, bunlar içinde sadece ikisinde bildirim zorunluluğunun etkisinin kantitatif ölçümü denendi. (Sachs et al., 1998; Glass et al., 2001). Beş çalışma sağlık hizmeti sunucularının görüşlerini ortaya çıkarmak hedeflendi (Tilden et al., 1994; Rodriguez et al., 1998; Gerbert et al., 1999; Feldhaus et al., 2003; Smith et al., 2008), buna karşın 16’sında kadınların bakış açısı öğrenilmeye çalışıldı.

. . .

Sağlık personelinin kaygıları arasında; zaman ve kaynak gereksinimleri, kadının bilgi vermesi için cesaretinin kırılma ihtimali, mahremiyet ve otonominin bozulabileceği, eşin intikam riski ve başarısız adli takibin sonuçları yer alır. Kadınların bakış açısından bunun getirdiği avantajlar arasında, kendilerinin bildirim zorunluluğunu kaldırarak yardım alabilme ihtimalini artırıyor olması, yalnızlık duygularını ve suçlanmalarını azaltıyor olması, eşe suiistimalin ciddiyetini öğretiyor olması ve kayda geçen olayın ileride gerektiğinde polisle pozitif ilişki sağlama potansiyeli bulunur. Kadınların endişeleri arasında eşin intikam riski, çocuklarının elinden alınabileceği korkusu, sosyal çalışmacı ya da otoriteye bağlı diğer insanlarla ilişkinin verdiği endişe, sağlık sistemince mağdur edilmek, bildirim yüzünden ödenecek faturalarla baş başa kalmak ve bunun yanı sıra otonomi ve mahremiyet kaygıları yer alır. Zorunlu bildirimi birçok kadın desteklemekle beraber, eşdeğer çoklukta kadının da desteklemediği anlaşılıyor. Özellikle suiistimale uğramış kadınlar zorunlu bildirime, özellikle de polisi karıştırırsa karşı görünüyor. Bu çalışmalardaki katılımcı kadınlar, bildirim konusunda kararın, kadına bağlı olmasını ve kadının ve çocuklarının güvenliğinin birinci öncelik olması gerektiğini telkin ediyor. Dahası, toparlanma sürecinin, danışmanlık yolu dahil kurbanın iyileşmesine odaklı olması gerekiyor. Eğer bir kısıtlama/koruma kararı varsa ve fail eş/ilişki sağlık vizitinde bulunuyorsa, ilgili makamlara haber verilmelidir.

6.2. Kanıtlardan tavsiyeye

Kanıtlar, otonomi ve kararlarını etkileyebileceği için yakın ilişki şiddetinin birldiriminin zorunlu olmasını desteklemiyor.1 Bazı kadınlar lehlerine yapılacak yasal eylemlerin bazı yararlarını kabul ederken, bu yol suiistimale uğrayan kadınların tercihi gibi görünmüyor. Kanunen zorunlu bildirimde, sağlıkçıların, mahremiyet ve “zarar verme” kuralı gibi mesleki zorunluluklar/deontoloji kuralları arasındaki farklara dikkat edilmesi önemlidir. Kadınların seçenekler konusunda ve eğer varsa ve gündeme geldiyse mahremiyetin sınırları hakkında tam olarak aydınlatılabilmesini sağlamak için sağlıkçıların, mesleki uygulama kuralları gibi (varsa) yasal zorunluluklarını da anlamış olmaları gerekir.

6.3. Tavsiyeler

Tavsiye 37. Yakın ilişki şiddetinin sağlıkçı tarafından polise ihbar zorunluluğu tavsiye edilmez. Ancak sağlıkçılar kadına, isterse ve haklarından haberdarsa olayı uygun makamlara (polis dahil) bildirmeyi önermelidir

Kanıt kalitesi: Çok düşük

Tavsiye kuvveti: Kuvvetli

Tavsiye 38. Eğer yasal gereklilik varsa, çocuklara kötü muamele ve hayatı tehdit eden olayların sağlıkçı tarafından ilgili makamlara bildirilmesi gerekir.

a) Ancak dikkat edilmelidir ki çocuklar hakkında bildirim için zorunluluk yasaları bulunan ülkelerin, çocuklar ve ailelerinin istekleri halinde destek alabilecekleri mahrem hizmetlere daha fazla erişim sağlaması gerekir.

b) Dahası, özellikle bildirim üzerine eyleme geçecek işlevsel yasal sistem ya da çocuk koruma sisteminin olmadığı yerlerde zorunlu bildirimin faydası tartışmalıdır.2

Kanıt kalitesi: Çok düşük

Tavsiye kuvveti: Kuvvetli

6.4 Genel açıklama

(a) Zorunu bildirim konusu, çocuğun korunması (bu rehberin konusu dışındadır) ile iç içe geçmiştir.

Ek ve referanslar: http://www.who.int/iris/bitstream/10665/85240/1/9789241548595_eng.pdf

Orijinal rapor için: Kadına Karşı Şiddet WHO Raporu

Kadına şiddet 1 / Kadına şiddet 2 / Kadına şiddet 3 / Kadına şiddet 4 / Kadına şiddet 5

Kadına şiddet 6 / Kadına şiddet 7 / Kadına şiddet 8 / Kadına şiddet 9

Son Paylaşımlar
Arşiv

© 2023 by Natural Remedies. Proudly created with Wix.com

  • b-facebook
  • Twitter Round
  • b-googleplus