Felçten Sonra Kol Ve El İşlevini İyileştirmek İçin Müdahaleler

Cochrane derleme özeti

Derleme sorusu

Felç geçiren hastada sonra kol ve el işlevinin toparlanmasında hangi müdahaleler fayda sağlar?

Arka plan

Felçten sonra üst ekstremitle işlevinde problemler olağandır. Bunlar kollar, eller ve parmakları hareketinde ve koordinasyonunda, yeme, giyinme ve yıkanma gibi günlük yaşam akvitelerini yürütmede güçlükle sonuçlanan bozulmalar olur. Bu hastaların çoğunda bu bozulmalar felçten aylar veya yıllar sonra devem eder. Kol işlevini iyileştirmek rehabilitasyonun temel bileşenidir. İşe yarayabilecek birçok müdahale geliştirildi; bunlar arasında çeşitli eğitim egzersizleri, uzman donanım ve teknikler, ya da ilaçlar bulunuyor.

Felç sonrasındaki üst ekstremite rehabilitasyonunda çeşitli müdahaleler kullanıldığı gibi genellikle hastanın, bakıcıların ve rehabilitasyon ekibinin kooperasyonunu da gerektirir.

Bu derlemeyi konuyla ilgili insanların etkili müdahaleler hakkında bilgiye erişebilmesi ve farklı müdahalelerin etkinliğini kıyaslayabilmesine yardımcı olması için yaptık. Bu maksatla yapılmış tüm sistematik derlemeleri birleştirdik.

Derleme özellikleri

Felç sonrasında kol işlevini iyileştirmek için yapılan müdahalelerin etkinliğine dair yapılmış Cochrane ve Cochrane dışı sistematik derlemeleri aradık. 2013 Haziranına kadar bitirilmiş 19 Cochrane ve 21 Cochrane dışı, toplam 40 derlemeyi birleştirdik.

Derlemelerde değişik kurum ve ortamlarda yapılmış 18 farklı tipte müdahale ve dozları değerlendirildi. Derleme popülasyonlarında kol işlevinde başlangıçtaki bozulmanın ve felç şiddetinin değişik olmasının yanı sıra araştırılan kıyaslama grupları da değişkendi.

Derlemelerde araştırılan toplam 127 kıyaslamayla ilgili ayrıntıları çıkardık. Bu sonuçlar, ne kadar değişik müdahalelerin kol işlevine, işlev bozulmasına ve günlük yaşam aktivitelerine etkisi olduğunu gösterdi.

Anahtar sonuçlar

Halan rutin pratikte kullanılan herhangi bir müdahaleyle ilgili yüksek kalitede kanıt bulunmuyor. Üst ekstremite işlevini iyileştirmede hangilerinin en etkili müdahaleler olduğuna dair kanıtlar yetersiz.

Orta kalitede kanıtlar aşağıdaki müdahalelerin etkili olabileceğini gösteriyor: Sınırlamayla indüklenen hareket tedavisi (CIMT), mental pratik, ayna tedavisi, duysal bozulma müdahaleleri, sanal gerçeklik ve nispeten yüksek dozda tekrarlayıcı hareket eğitimi.

Orta kalitede kanıtlar ayrıca tek yanlı (hasta) kol eğitiminin iki yanlı eğitimden daha etkili olduğunu gösteriyor.

Bazı kanıtlar daha yüksek dozun düşük dozlardan daha etkili olduğunu gösteriyor. Kol rehabilitasyonunda en iyi dozu belirlemek için başka araştırmalar çok gerekli.

Erişilebilen tüm sistematik derleme kanıtlarını birleştirmek gelecekteki araştırmalar için spesifik tavsiyeler yapabilmemize imkan sağladı. Bu tavsiyeler arasında, bunlarla sınırlı olmasa da; büyük randomize kontrollü CIMT, mental pratik, ayna tedavisi ve sanal gerçeklik araştırmaları bulunuyor. Ayrıca spesifik müdahalelerle ilgili gelecekte yapılacak primer araştırmaların yüksek kalitede güncellemeleri tavsiye edilir.

Kanıt kalitesi

Bir tek müdahaleyle ilgili kanıtların kalitesinin yüksek olduğu yargısına vardık: Helen rutin pratikte kullanılmayan transkranyal doğru akım uyarımı (tDCS) denen bir tip beyin uyarımı tedavisi. Bu yüksek kalitede kanıtlar tDCS’nin kişinin günlük yaşam aktivitelerini yapabilme yetisini iyileştirmediğini gösteriyor.

Çeşitli müdahalelerle ilgili 48 kıyaslama (7 farklı müdahale) için sağlanan kanıtların kalitesine orta; 76 kıyaslamaya dair kanıtların kalitesine düşük ya da çok düşük değer biçtik.

Kanıt kalitesini orta, düşük ve çok düşüğe indirmemizin nedenleri arasında; çalışma sayısı ve çalışmalardaki katılımcı sayısının azlığı, derlenen çalışmalarda metodolojik kalite ve raporlamanın kötü olması, çalışma sonuçları arasında ciddi değişkenlik olması (heterojenite), derleme kalitesi ve metot raporlamanın kötü olması bulunuyor.

Kol işlevini iyileştirmek için kullanılan, özellikle halen orta derecede kanıtlara göre bir fayda gösteren müdahalelerin etkinliğiyle ilgili acilen yüksek kalitede kanıt gerektiği sonucuna vardık.

Kaynak

Pollock A, Farmer SE, Brady MC, Langhorne P, Mead GE, Mehrholz J, van Wijck F. Interventions for improving upper limb function after stroke. Cochrane Database of Systematic Reviews 2014, Issue 11. Art. No.: CD010820. DOI: 10.1002/14651858.CD010820.pub2

Orijinal özet için: Felçten Sonra Kolda Rehabilitasyon

Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin

Son Paylaşımlar
Arşiv

© 2023 by Natural Remedies. Proudly created with Wix.com

  • b-facebook
  • Twitter Round
  • b-googleplus