Kronik Dişeti Hastalığı Olan Yetişkinlerde Tüm Dişlerin (Tüm Ağız) 24 Saat İçerisinde Tedavisi

 

Çeviri: Dr. Ceren Gökmenoğlu *

 

Cochrane derleme özeti

 

Derleme sorusu

Kronik dişeti hastalığı, dişleri çevreleyen dişetlerine ve yumuşak doku yapılarına zarar verir. Bu derlemede, daha geleneksel bir tedavi olan ve genellikle birkaç hafta içerisinde tamamlanan kısmi diş taşı temizliği ve kök yüzey düzleştirmesine (DT-KYD) kıyasla, 24 saat içerisinde yapılan tüm-ağız tedavilerin etkinliği araştırıldı. Değerlendirilen tedaviler, tüm-ağız diş taşı temizliği (TADT) ve tüm-ağız dezenfeksiyonudur (TAD). Derlemenin ikinci amacı ise, TADT ve TAD arasında etkinlik açısından bir fark olup olmadığını saptamaktır. Bu derleme 2008 yılında yayınlanan önceki versiyonu güncelliyor.

 

Arka plan

Dişeti hastalığı ya da periodontitis dişlerin çevresindeki yumuşak doku ve kemiğe zarar veren kronik iltihabi bir hastalıktır. Nüfusun %20’sinde şiddetli periodontitis görülürken, yetişkinlerde hafif şiddette periodontitis sık görülür. Enfekte kök yüzeylerinden bakterilerin mekanik olarak uzaklaştırılmasına dayalı cerrahi olmayan tedavi, kronik dişeti rahatsızlığı olan yetişkinlerde, dişi destekleyen doku ve kemiğin kaybını kontrol etmek ve durdurmak için kullanılır.

 

Bu tedaviler geleneksel yolla, birkaç hafta boyunca ayrı seanslarda ağzın farklı bir bölgesinde yapılabilir (DT-KYD) ya da diğer bir seçenek olarak, 24 saat içerisinde bir veya iki seansta ‘tüm ağız diş taşı temizliği’ (TADT) olarak adlandırılan şekilde yapılabilir. Tüm ağız diş taşı temizliğine, örneğin klorheksidin gibi antiseptik bir ajan eklendiğinde, bu yöntem ‘tüm ağız dezenfeksiyonu’ olarak adlandırılıyor. Tüm ağzın tedavi edildiği yaklaşımların mantığı, daha önceden tedavi edilmiş alanlarda tekrar enfeksiyon gelişme olasılığını azaltabilmesidir.

 

Çalışma özellikleri

Bu derleme, 2008’de yayınladığımız derlemeyi güncelliyor ve sunulan kanıtlar Mart 2015 tarihine kadar güncel. Bu güncellemeye dahil edilmek üzere 5 tane yeni çalışma bulundu ve böylece bu derlemede halen 389 katılımcıyı içeren 12 çalışma yer alıyor. Sınıflandırılmayı bekleyen bir tane Çince çalışma var. Derlenen çalışmalardaki katılımcıların yaşları 27 ve 78 arasında değişiyor ve kadın ve erkek oranı yaklaşık olarak aynı.

 

Seçim kriterleri

24 saat içerisinde tüm ağız diş taşı temizliği ve kök yüzey düzleştirmesini değerlendiren, en az üç ay takip yapılan randomize kontrollü çalışmaları seçtik.  Çalışmalarda, hem TADT hem de TAD, kontrol grubu olarak geleneksel dört yarım çene diş taşı temizliği ve kök yüzey düzleştirmesi ile karşılaştırıldı. Katılımcılara Periodontal Hastalıkların Uluslararası Sınıflandırmasına göre kronik periodontitis teşhisi konulmuş olması şartı arandı. Agresif periodontitisli, sistemik hastalığı olan veya antibiyotik kullanan bireylerin alındığı çalışmaları değerlendirme dışında bıraktık.

 

Anahtar sonuçlar

Geleneksel diş taşı temizliği ve kök yüzey düzleştirmesine (DT-KYD) kıyasla TADT ve TAD’nin tedavi etkileri daha üstün değil ve periodontal bakım için net bir çıkarım sağlamıyor. Sekiz çalışmada zararlar ve yan etkiler bildirildi. Belirlenen en önemli zarar, TADT veya TAD tedavilerinden sonra vücut ısısının artmasıydı. Uygulamada, hangi cerrahi olmayan periodontal tedavi yaklaşımının seçileceğine, hasta tercihi ve tedavi programının uygunluğuna göre karar verilebilir.

 

Kanıt kalitesi

Tüm tedavi karşılaştırmaları ve sonuçları için kanıt kalitesi düşüktü. Bu durum, derlenen çalışmaların ve katılımcı sayılarının azlığına ve çalışma tasarımlarındaki kısıtlamalara bağlıdır. Gelecekteki araştırmalar bildirdiğimiz bulguları değiştirebilir.

Yazarların kararı

Kronik periodontitisin tedavisinde, geleneksel mekanik tedavinin klinik etkilerini, TADT ve TAD yaklaşımlarının etkileriyle karşılaştıran derlememizin bu güncellemesine beş yeni RKA daha eklenmesi, 2008’de yayınladığımız sonuçları değiştirmedi. Derlenen 12 araştırmaya bakıldığında, geleneksel diştaşı temizliği ve kök düzleştirmesine karşı TADT veya TAD'nin ek fayda sağladığına dair açık bir kanıt bulunmuyor. Uygulamada, hangi cerrahi dışı periodontal tedavi yaklaşımının seçileceğine, hasta tercihi ve tedavi programının uygunluğuna göre karar verilebilir.

Bilimsel özet

 

Arka plan

Periodontitis dişleri destekleyen kemiğe ve yumuşak dokulara zarar veren kronik bir yangıdır. Hafif ila orta şiddette periodontitis yetişkinlerin %50’sini etkilemektedir. Geleneksel tedavi yöntemi bir seansta çenenin dörtte birinde yapılan diştaşı temizliği ve kök yüzeyi düzleştirmesidir. Tedavi sonuçlarını iyileştirmek amacıyla, anti-enfektif periodontal tedavi için alternatif protokoller sunulmuştur: tüm-ağız diştaşı temizliği (TADT) ve diştaşı temizliğine ek olarak bir antiseptiğin kullanıldığı tüm-ağız dezenfeksiyon (TAD). Bu derleme 2008’de yayınlanan tüm-ağız tedavi yöntemlerinin değerlendirildiği önceki derlememizi güncellemektedir.

 

Amaçlar

Bu derlemenin amacı, kronik periodontitisin tedavisinde geleneksel dört yarım çene diştaşı temizliği ve kök-yüzey düzleştirmesi ile (en az bir hafta arayla yapılan bir dizi ziyarette) karşılaştırıldığında 1) tüm-ağız diştaşı temizliği (24 saat içerisinde) veya 2) tüm-ağız dezenfeksiyonun (24 saat içerisinde) klinik etkilerinin değerlendirilmesidir. İkinci bir amacı ise tüm-ağız dezenfeksiyon ve tüm-ağız diştaşı temizliği arasında klinik etki açısından bir fark olup olmadığının değerlendirilmesidir.

 

Araştırma stratejisi

Aşağıdaki elektronik veritabanları araştırıldı: Cochrane Ağız Sağlığı Çalışmaları Kaydı (26 Mart 2015’e kadar), Kontrollü Çalışmaların Cochrane Merkezi Kayıtları (CENTRAL; Cochrane Kütüphanesi, 2015, Sayı 2), OVID aracılığıyla MEDLINE (1946’dan 26 Mart 2015’e kadar), OVID aracılığıyla EMBASE (1980’den 26 Mart 2015’e kadar) ve EBSCO aracılığıyla CINAHL (1937’den 26 Mart 2015’e kadar). Devam eden çalışmalar için ABD Ulusal Sağlık Araştırmaları Enstitüsü Kaydı (ClinicalTrials.gov) ve Dünya Sağlık Örgütü Uluslararası Klinik Araştırmalar Kayıt Platformu’nu araştırdık. Elektronik veri tabanları araştırılırken, makalenin dili ya da tarihi konusunda bir kısıtlama yapılmadı. Uygun makalelerdeki kaynak listelerini taradık ve araştırmaları tanımlamak ve ek bilgi edinmek için uygun görülen araştırmaların yazarlarıyla iletişime geçtik.

 

Seçim kriterleri

Bu derlemeye, geleneksel dört yarım çene diştaşı temizliği ve kök yüzey düzleştirilmesiyle (kontrol) karşılaştırıldığında, klorheksidin gibi ilave bir antiseptik kullanılan (TAD) veya antiseptik kullanılmayan (TADT) 24 saat içerisinde tüm-ağız diştaşı temizliği ve kök yüzey düzleştirmesini değerlendiren en az üç ay takipli rastgele kontrollü araştırmaları (RKA) dâhil ettik. Katılımcılar, Uluslararası Periodontal Hastalık Sınıflandırmasına göre kronik periodontitis teşhisi konulan hastalardan oluşuyordu. Agresif periodontitis, sistemik bozukluklar ya da antibiyotik kullanmış olan hastaların bulunduğu araştırmalar değerlendirme dışında bırakıldı.

 

Veri toplama ve analiz

Birkaç derleme yazarı birbirinden bağımsız olarak veri çıkarılması ve kayırma hatası riskinin (randomizasyon yöntemi, grup yerleşim gizlemesi, araştırmacıların körlenmesi ve takiplerin tamamlanmasına odaklanan) değerlendirilmesini gerçekleştirdi. Birinci sonuç ölçütümüz diş kaybı ve ikinci sonuç ölçütümüz ise sondalanan cep derinliği (SCD), sondalamada kanama (SK) ve sondalanan ataşmanda (yani klinik ataşman seviyesi; KAS) değişimler ve yan etkilerdi. Değerlendirme sırasında, Cochrane İşbirliği’nin metodolojik yönergeleri izlendi.

 

Temel sonuçlar

Üç yüz seksen dokuz katılımcıyı içeren 12 araştırma dâhil ettik. Hiçbir araştırma birinci sonuç ölçütü olan diş kaybını değerlendirmiyordu.

 

10 araştırma TADT ve kontrol gruplarını karşılaştırıyordu; bu araştırmalardan üç tanesi yüksek kayırma hatası riskine sahipken, üçünde riskin belirsiz ve dördünde ise düşük olduğu belirlendi. Sondalanan cep derinliği (SCD), sondalanan ataşmanda kazanç (yani klinik ataşman seviyesi; KAS) veya sondalamada kanama (SK) için TADT’nin kontrole göre daha fazla bir yararı olduğu konusunda kanıt mevcut değildi. Üç ila dört ayda tüm ağız SCD için TADT ve kontrol arasındaki değişimlerdeki fark 0.01 mm daha yüksekti (%95 GA -0.17’den 0.19’a, üç araştırma, 82 katılımcı). Heterojenite olduğuna dair bir kanıt bulunamadı. KAS için değişimlerdeki fark 0.02 mm daha düşüktü (%95 GA -0.26’dan 0.22’ye, üç araştırma, 82 katılımcı) ve SK’de değişim farkı, bölgelerin yüzde 2.86’sında daha düşüktü (%95 GA -7.65’ten 1.93’e, dört araştırma, 120 katılımcı).

 

TADT ve kontrolü karşılaştıran altı araştırmayı meta analize aldık; bunlardan ikisi yüksek, biri düşük ve üçü belirsiz kayırma hatası riskine sahip olarak değerlendirildi. Analizler, SCD, KAS ya da SK için TADT’nin kontrole göre daha fazla bir yararı olduğunu göstermedi.  Üç ila dört ayda, TADT ve kontrol arasında tüm ağız SCD değişimlerindeki fark 0.13 mm daha yüksekti (%95 GA -0.09’dan 0.34’e, iki araştırma, 44 katılımcı). Heterojenite olduğuna dair bir kanıt bulunamadı. KAS için değişimlerdeki fark 0.04 mm daha yüksekti (%95 GA -0.25’ten 0.33’e, iki araştırma, 44 katılımcı) ve SK değişiminin farkı TADT için 12.59 daha yüksekti (%95 GA -8.58’den 33.77’ye, üç araştırma, 68 katılımcı).

 

TADT ve TAD’yi karşılaştıran analizlerde üç araştırma dahil edildi. Üç ila dört ayda, SCD değişimindeki ortalama fark 0.11 mm daha düşüktü (GA -0.34’ten 0.12’ye, iki araştırma, 45 katılımcı) ve bu durum iki yöntem arasında bir fark bulunduğuna dair herhangi bir kanıt olmadığını gösterdi. Üç ila dört ayda KAS kazancında TAD lehine bir fark vardı (-0.25 mm,% 95 GA -0.42 ila -0.07, iki araştırma, 45 katılımcı), ancak bu fark altı ila sekiz ayda bulunamadı. SK için TADT ve TAD arasında bir fark bulunmadı (-1.59,% 95 GA -9.97’den 6.80’e, iki araştırma, 45 katılımcı).

 

SCD, KAS ve SK için, farklı diş türleri (tek veya çok köklü) ve başlangıçta farklı sondalama derinliğine sahip dişler için analizler gerçekleştirildi. Hem TADT hem de TAD için bir fayda bulunduğuna dair yeterli kanıt yoktu.

 

Sekiz araştırmada zarar ve yan etkiler bildirildi. Tanımlanan en önemli zarar, TADT veya TAD tedavilerinden sonra vücut ısısının artması oldu.

 

Her karşılaştırma ve sonuç ölçütüne ilişkin kanıtların kalitesini, kayırma hatası riskine yol açan tasarım sınırlamaları ve tahmini etki hesaplarında hataya neden olan araştırma sayısı ve katılımcı sayısı azlığı nedeniyle 'düşük' olarak değerlendirdik.

 

 

Kaynak

Eberhard J, Jepsen S, Jervøe-Storm P, Needleman I, Worthington HV. Full-mouth treatment modalities (within 24 hours) for chronic periodontitis in adults. Cochrane Database of Systematic Reviews 2015, Issue 4. Art. No.: CD004622. DOI: 10.1002/14651858.CD004622.pub3

 

Orijinal özet için: Periodontal Tedavi 24 Saat

 

Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin

 

* Yard. Doç., Ordu Üniversitesi Diş Hekimligi Fakültesi, Periodontoloji Anabilim Dalı

Please reload

Son Paylaşımlar
Please reload

Arşiv
Please reload

© 2023 by Natural Remedies. Proudly created with Wix.com

  • b-facebook
  • Twitter Round
  • b-googleplus