Su Kalitesini İyileştirmek Ve İshalleri Önlemek İçin Müdahaleler


Çeşme başı. Foto: cenk .alper / Wikimedia Commons

Cochrane derleme özeti

Bu derlemede, su kalitesini iyileştirmek ve ishalleri önlemek için farklı müdahaleleri değerlendiren araştırmalar özetlendi. 11 Kasım 2014 tarihine kadar yapılan yayınlar arandı ve toplam 84 000’den fazla katılımcıyla yapılan 55 araştırma derlendi. 50 araştırma düşük ya da orta gelirli, 30 araştırma su kaynakları ıslah edilmemiş, 34 araştırma da kaynakları ıslah edilmemiş ya da sanitasyonu belirsiz ülkelerde yapıldı

İshal nedenleri ve önlemede su kalitesine müdahale

İshal düşük gelirli ülkelerde özellikle küçük çocuklar arasında büyük bir hastalık ve ölüm nedenidir. En olağan görülen nedeni, dışkıyla bulaşık su ve besinler veya kötü temizliktir.

Düşük gelirli ülkelerde su kaynaklarına yönelik kalite iyileştirmeleri, nehir ve göller gibi yüzey kaynaklarına alternatif olan, korunmuş yeraltı suyu (kaynaklar, kuyular ve arteziyenler) veya toplanmış yağmur suyunu içerir. Bunlara alternatif olarak suya, evler gibi kullanım noktalarında; kaynatma, klorlama, flokülasyon, filtrasyon ya da solar dezenfeksiyon gibi işlemler yapılır. Bu kullanım noktası müdahaleleri gerek kaynaktaki kontaminasyonu, gerekse güvenli suyun evde yeniden kontaminasyonunu önleme potansiyeli taşır.

Araştırma bulguları

Halen düşük gelirli ülkelerde, kuyuların ve ortak çeşmelerin korunması gibi kaynağa yönelik iyileştirmeleri veya ortak kaynaklara işlem yapılması gibi müdahalelerin ishali tutarlı olarak azalttığına dair kanıtlar yetersiz (çok düşük kalitede kanıt). İnsanların evlerine boruyla güvenilir su sağlamayı değerlendiren araştırma bulunmuyor.

Ortalama olarak evde kullanmak üzere dezenfeksiyon ürünlerinin dağıtımı, klor ürünleriyle ishalleri ¼ azaltabiliyor (düşük kalitede kanıt) flokülasyon ve dezenfeksiyon saşeleriyle 1/3 civarında azaltıyor (orta kalitede kanıt).

Evde su filtrasyonu muhtemelen ishalleri yarı kadar azaltıyor (orta kalitede kanıt), etkiler seramik filtrelerle (orta kalitede kanıt) biyolojik kum sistemleriyle (orta kalitede kanıt) ve LifeStraw® filtreleriyle (düşük kalitede kanıt) tutarlı olarak görüldü. Borulara takılan filtrasyon sadece yüksek gelirli ortamlarda değerlendirildi (düşük kalitede kanıt).

Düşük gelirli ortamlarda, doldurularak içmeden önce en az 6 saat doğrudan güneşte bırakılmak üzere tasarlanmış plastik şişeler muhtemelen ishalleri 1/3 kadar azaltıyor (orta kalitede kanıt).

Bilgi tabanımızı iyileştirmeye katkı için, ev bağlantıları ve kullanım noktasında klorlamanın etkilerini değerlendiren araştırmalar gerekiyor. Araştırmalar, su kalitesini iyileştirmek için değişik müdahaleleri daha çok insan kullandıkça etkinin büyüdüğünü, gösteriyor. Bu durumda kapsamı genişletmek ve fakir gruplarda uzun süre kullanımını sağlamak için pratik yaklaşımları araştırmak etkiyi artırmada fayda sağlar.

Kaynak

Clasen TF, Alexander KT, Sinclair D, Boisson S, Peletz R, Chang HH, Majorin F, Cairncross S. Interventions to improve water quality for preventing diarrhoea. Cochrane Database of Systematic Reviews 2015, Issue 10. Art. No.: CD004794. DOI: 10.1002/14651858.CD004794.pub3

Orijinal özet için: İshali Önlemede Suya Müdahale

Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin

Son Paylaşımlar
Arşiv