Okullarda Uygulanan Kısa Müdahaleler Ergenler Arasında Madde Kullanımını Azaltabilir mi?


Foto:  Anthea Sieveking / Wellcome Images

Cochrane derleme özeti

Derleme sorusu

Ergenlerde madde kullanımı ve maddeyle ilgili problem davranışlara karşı uygulanan okul temelli kısa müdahalelerin etkisine dair kanıtları gözden geçirdik. Altı çalışma bulduk.

Arka plan

Tüm Dünyada ergenlerin başka problemlere de yol açabilen legal ve illegal maddeler kullandığı bilinir.

Madde kullanımına erken başlamak ilerideki yaşamda madde kullanımı ile rahatsızlıklar için bir risk faktörü olup 10-24 yaş arası gençlerde alkol ve illegal ilaçlar nedeniyle malüliyete bağlı olarak yıllar kaybedildiği için madde kullanımında bu yüksek oranlar endişe vericidir. Okul temelli uygulanan kısa müdahalelerin ergenlerde madde kullanımına etkisi olup olmadığını anlamaya çalıştık. Kısa müdahaleler madde kullanımını azaltmak ya da durdurmayı hedefleyen kısa süreli programlardır. Bu derleme daha önce 2014 yılında yayınlan derlemenin güncellemesidir.

Araştırma tarihi

Kanıtlar 2015 Şubatına kadar günceldir.

Çalışma özellikleri

Derlemeye toplam 1176 hasta üzerinde yürütülmüş 6 araştırmayı dâhil ettik. Katılımcıların ortalama yaşı 16.9’dur. İlgimizi küçük müdahalenin herhangi bir etkisini kısa, orta ve uzun izlem periyodlar içinde değerlendiren çalışmalara yönelttik. Çalışmalarda kısa müdahale programları iki ana tipte kıyaslama veya kontrol gruplarıyla karşılaştırıldı: 1) Sadece bilgilendirme grubu (Genel sağlık iyileştirme materyalleri ve zarar azaltma bilgisi) 2) Sadece değerlendirme grubunda ise ergenlere müdahale yapılmadı ancak müdahale sonrası dönemde farklı zaman aralıklarıyla madde kullanımı ve başka davranışlar üzerine değerlendirme yapıldı.

732 ergen içeren üç çalışmada kısa müdahaleler sadece bilgi aktarımıyla kıyaslandı, 444 ergende yürütülen diğer üçünde kısa müdahaleler sadece değerlendirmeye karşı kıyaslandı.

Araştırmalar ABD ve Birleşik Krallıkta yürütüldü.

Müdahaleler liseler ya da daha ileri eğitim kolejlerinde ferdi ya da grup şekline yüz yüze geri besleme şeklindeydi.

Primer sonuç ölçütümüz madde kullanımını bırakma ya da bu davranışı azaltma olup, ikincil sonuç ölçütlerimiz olarak madde kullanımıyla ilişkili olarak cürüme karışma ve madde kullanımıyla ilişkili olarak ihmalkâr davranışlar seçildi.

Ana sonuçlar

Madde kullanımıyla ilgili sonuç ölçütlerinde alkol ve esrar kullanımı değerlendirildi. Bilgi sağlamaya kıyasla kısa müdahaleler madde kullanımı ve ihmalkâr davranışları azaltmada muhtemelen etkili değildi. Sadece değerlendirmeye karşı kıyaslamada madde kullanımı ve davranışlara bazı anlamlı etkileri olabilir.

Kısa süreli izlemde kısa müdahaleler bir çalışmada esrar kullanım sıklığını anlamlı derecede azalttı.

Orta süreli izlemde kısa müdahaleler bir çalışmada alkol kullanım sıklığı, alkol kötüye kullanımı ve bağımlılık belirtilerini ve esrar kullanımı belirtilerini anlamlı derecede azalttı.

Uzun süreli izlemde kısa müdahaleler bir çalışmada alkol kötüye kullanımı, esrar kullanım sıklığı ve esrar kullanımı ve bağımlılığı belirtilerini anlamlı derecede azalttı.

Sonuçların paterni kısa müdahale alan ergenlerin genel olarak alkol ve esrar kullanımlarını azaltmada hiç müdahale almayanlara kıyasla daha iyi olduklarını gösteriyor. Ancak kısa müdahale alan ergenler alkol ve esrar kullanımını azaltmada sadece bilgilendirme müdahalesi alanlara kıyasla daha iyi görünmedi. Bu yüzden kısa okul temelli müdahalelerin ergenlerin madde kullanımını azaltmada etkinliği hakkında kesin ifadelerde bulunmak için erkendir.

Kanıt kalitesi

Genel olarak kanıtlar orta ya da düşük kalitedeydi, iki sonuç için çok düşük kalitede bulundu. Tüm çalışmalarda üç sorun bulundu 1) çocuklar körlenmedi, 2) çalışma gruplarına katılımcı yerleşiminin gizli olup olmadığı konusu belirsizdi, 3) toplam çocuk sayısı ve olay sayısı küçüktü. Derlenen çalışmaların hiçbirinde fon kaynağı ve çıkar çatışmaları bildirilmedi.

Kaynak

Carney T, Myers BJ, Louw J, Okwundu CI. Brief school-based interventions and behavioural outcomes for substance-using adolescents. Cochrane Database of Systematic Reviews 2016, Issue 1. Art. No.: CD008969. DOI: 10.1002/14651858.CD008969.pub3

Orijinal özet için: Madde Kullanımına Müdahale

Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin

Son Paylaşımlar
Arşiv