Akıllı Seçimler: Koruyucu Hekimlik


Foto: N. Durrell McKenna, Wellcome Images

Hekimler ve Hastaların Sorgulaması Gereken Beş Şey

Yayın tarihi: 25 Şubat 2015

1. Kalp damar hastalığı ya da kanserden korunma için multi-vitamin, E vitamini veya beta karoten almayın.

Vitamin takviyeleri ABD’de multi milyar dolarlık (2010’da $28.1 milyar) bir endüstridir; kullanılan vitaminlerin çoğu kalp damar hastalıkları ya da kanserden korunma maksadıyla alınıyor. Ancak multivitamin takviyelerinin bu hastalıklardan korunmada faydası olduğunu gösteren kanıtlar yetersiz. Sağlıklı popülasyonlarda E vitamini ve betan karoten takviyesinin kalp damar hastalıkları ya da kansere özellikle faydası olmadığını gösteren yeterli kanıt var. Sigara içenlerde ve asbeste maruz kalan kişilerde beta karoten kullanımı akciğer kanseri riskinde artışla da birliktelik gösteriyor.

2. Prostat kanseri için rutin olarak PSA ile tarama yapmayın.

Fazladan bir hayat kurtarmak için belirtisi olmayan 1000’den fazla hastanın prostat kanseri için taranması gerekiyor. Sonuçta belirtisi olmayan erkeklerin yaygın bir şekilde taranmasına bağlı olarak zarar ve tıbbi maliyetlerde görülen artışın faydalara ağır bastığına inanılıyor. PSA yükselmelerinin çoğuna kanserden çok prostat büyümesi ve enfeksiyonlar neden olduğundan; endişeye, yaşam kalitesinde düşmeye ve gereksiz biyopsilere neden olan yalancı pozitif sonuç alma ihtimali yüksek. Bu tavsiye erkeklerin çoğuna rutin tarama yapılmasıyla ilgilidir. Prostat ve ilişkin kanserlerle ilgili kuvvetli aile hikâyesi gibi nadir durumlarda tarama uygun olabilir.

3. Belirtisiz hastalarda erken kanser tanısı için tüm vücut görüntülemeleri yapmayın.

Çeşitli tekniklerle yapılan tüm vücut görüntülemeleri (MRG, SPECT, PET, BT) bazılarınca, teşhis edilmemiş çok çeşitli kanserler için tarama maksadıyla pazarlanıyor. Ancak bu görüntüleme çalışmalarının sürviyi ya da bir tümör bulma ihtimalini iyileştireceğini (taranan asemptomatik hastalarda tümör belirleme oranı için tahmini hesap %2’nin altında) düşündürecek verilere sahip değiliz. Tüm vücut taramalarının hatalı pozitif sonuç verme riski vardır; bu da PET ve BT ile ileride kanser gelişme ihtimalinde çok küçük bir artış getiren ciddi radyasyon maruziyeti gibi ek riskler ve tıbbi maliyetler getiren gereksiz test ve prosedürlere yol açabilir. Tıbbi profesyonel kuruluşlar belirtisi olmayan kişilerde tüm vücut görüntülemesini ve bunun sağlıklı popülasyonlarda rutin olarak uygulanan bir tarama prosedürü olmasını tavsiye etmiyor.

4. Eşdeğer derecede etkili ve daha düşük maliyetli bir ilaç varken pahalı ilaçlar kullanmayın.

Jenerik ilaçların marka ilaçlarla aynı aktif maddeleri içermesi, aynı kuvvette olması ve aynı etkinlikte olması zorunlu olduğu halde bir jenerik ilacın maliyeti marka ürünlere kıyasla ortalama olarak %80-85 daha düşüktür. Çalışmalarda jenerik kolesterol ilaçlarının kullanımında her %10 artışa karşılık olarak Medicare maliyetlerinin yıllık 1 milyar dolar azalabileceği hesaplanıyor.

5. 65 yaş ya da üstündeki kadınlarda ve iyi huylu bir hastalık nedeniyle total histerektomi yapılmış kadınlarda servikal kanser taraması yapmayın.

Sağlık profesyonelleri histerektomi yapılarak serviksi çıkarılmış ve yüksek dereceli prekanseröz lezyon ya da serviks kanseri öyküsü olmayan kadınlarda servikal kanser taraması yapmamalıdır. Tarama bu hastalara fayda sağlamaz ve yalancı pozitif sonuçların fiziksel (örneğin biyopsi sonrası vaginal kanama) veya psikolojik (örneğin anksiyete) gibi riskleriyle karşı karşıya bırakır.

Buna ek olarak, servikal kanser taraması kanser riski düşük ve önceki taramalarda negatif sonuçlar almış 65 yaş ve üstü kadınlarda da yapılmamalıdır. Sağlık profesyonelleri bu kararı vaka özelide vermeli ancak bir hastada taramalara son verilirse genel olarak tekrar başlanmamalıdır. Kadınlarda 40 – 60 yaşlarından sonra servikal hastalık insidens ve prevalansı düştüğünden bu popülasyon içindeki kadınlara tarama fayda sağlamaz ya da faydası çok azdır.

Oriijinal tavsiyeler için: Akıllı Koruyucu Hekimlik

Kaynaklar

1. Nutrition Business Journal. NBJ’s supplement business report: an analysis of markets, trends, competition and strategy in the U.S. dietary supplement industry. New York (NY): 2011.

Moyer; U.S Preventive Services Task Force. Vitamin, mineral, and multivitamin supplements for the primary prevention of cardiovascular disease and cancer: U.S. Preventive Services Task Force recommendation statement. Ann Intern Med. 2014 Apr 15;160(8):558-64.

2. Lim LS, Sherin K; ACPM Prevention Practice Committee. Screening for prostate cancer in U.S. men ACPM position statement on preventive practice. Am J Prev Med. 2008 Feb;34(2):164-70.

Moyer; U.S Preventive Services Task Force. Screening for prostate cancer: U.S. Preventive Services Task Force recommendation statement. Ann Intern Med. 2012 Jul 17;157(2):120-34.

Qaseem A, Barry MJ, Denberg TD, Owens DK, Shekelle P; Clinical Guidelines Committee of the American College of Physicians. Screening for prostate cancer: a guidance statement from the Clinical Guidelines Committee of the American College of Physicians. Ann Intern Med. 2013 May 21;158(10):761-9.

3. Ladd SC. Whole-body MRI as a screening tool? Eur J Radiol. 2009 Jun;70(3):452-62.

Schmidt G, Dinter D, Reiser MF, Schoenberg SO. The uses and limitations of whole-body magnetic resonance imaging. Dtsch Arztebl Int. 2010 Jun;107(22):383-9.

Full-Body CT Scans – What You Need to Know, Radiation-Emitting Products. U.S. Department of Health and Human Services [Internet]. Silver Sprin (MD): U.S. Food and Drug Administration; 2010 [updated 2010 Apr 6; cited 2014 Dec 5]. Available from: http://www.fda.gov/Radiation-EmittingProducts/RadiationEmittingProductsandProcedures/MedicalImaging/MedicalX-Rays/ucm115340.htm

4. Hoadley JF, Merrell K, Hargrave E, Summer L. In Medicare Part D plans, low or zero copays and other features to encourage the use of generic statins work, could save billions. Health Affairs (Millwood). 2012 Oct;31(10):2266-75.

Mohler, PJ. New drugs: how to decide which ones to prescribe. Fam Pract Manag. 2006 Jun;13(6):33-5

Shrank WH, Hoang T, Ettner SL, Glassman PA, Nair K, DeLapp D, Dirstine J, Avorn J, Asch SM. The implications of choice: prescribing generic or preferred pharmaceuticals improves medication adherence for chronic conditions. Arch Intern Med. 2006 Feb 13;166(3):332-7.

Facts about generic drugs [Internet]. Silver Spring (MD): U.S. Food and Drug Administration; 2012 [updated 2012 Sep 19; cited 2014 Dec 5].Available from: http://www.fda.gov/Drugs/ResourcesForYou/Consumers/BuyingUsingMedicineSafely/UnderstandingGenericDrugs/ucm167991.htm.

5. Moyer; U.S. Preventive Services Task Force. Screening for cervical cancer: U.S. Preventive Services Task Force recommendation statement. Ann Intern Med. 2012 Jun 19;156(12):880-91, W312.

Saslow D, Solomon D, Lawson HW, Killackey M, Kulasingam SL, Cain J, Garcia FA, Moriarty AT, Waxman AG, Wilbur DC, Wentzensen N, Downs LS Jr, Spitzer M, Moscicki AB, Franco EL, Stoler MH, Schiffman M, Castle PE, Myers ER; ACS-ASCCP-ASCP Cervical Cancer Guideline Committee. American Cancer Society, American Society for Colposcopy and Cervical Pathology, and American Society for Clinical Pathology screening guidelines for the prevention and early detection of cervical cancer. CA Cancer J Clin. 2012 May-Jun;62(3):147-72.

Son Paylaşımlar
Arşiv