Steroid Kullanımının Neden Olduğu Osteoporozun Tedavisinde Bifosfonatlar

 

 

Cochrane derleme özeti

 

Arka plan

Steroidler enflamasyon tedavisi için yaygın olarak kullanılır. Bu tedavinin ciddi yan etkileri kamik kaybı (osteoporoz) ve spinal kırıklardır. Bifosfonatlar osteoporozda birinci seçenek tedavi olarak kabul edilip 1990’lardan beri kullanılıyor.

 

Metot

2016 Nisanına kadar yayınlanmış literatürü taradık ve iltihabi hastalıkları nedeniyle en az bir yıldır steroid tedavisi gereken toplam 3075 erişkinle yürütülen, derleme kriterlerine uygun 27 araştırma bulduk. Hastalar bisfosfonat tedavisi (tek başına veya kalsiyumla ya da D vitaminiyle ya da ikisiyle birlikte) uygulanan ya da tedavi verilmeyen gruplara rastgele ayrıldı. Uzun süren steroid tedavisi alan erişkinlerde bifosfonatların fayda ve zararlarını belirlemeyi amaçladık.

 

Önemli sonuçlar

Yeni spinal kırık (12 – 24 ayda)

Bu analiz toplam 1343 katılımcılı 12 araştırmada yapıldı. Tedavi almayan 1000 hastadaki 77 yeni spinal kırığa karşın bifosfonat alan 1000 hastadan 44’ünde (27 – 70 arası) yeni spinal kırık görüldü; mutlak yarar olarak bifosfonat alan hastalarda %2 daha az (%5 daha az ya da %1 fazla) insanda kırık görüldü. Bir kişide spinal kırıkları önlemek için yaklaşık 31 insanın (20 – 45 arası) bifosfonatlarla tedavi edilmesi gerekiyor.

 

Yeni spinal olmayan kırık (12 – 24 ayda)

Bu analiz toplam 1245 katılımcılı 9 araştırmada yapıldı. Tedavi almayan 1000 hastadaki 55 yeni vertebral kırığa karşın bifosfonat alan 1000 hastadan 42’sinde (25 – 69 arası) yeni vertebral kırık görüldü; mutlak yarar olarak bifosfonat alan hastalarda %1 daha az (%4 daha az ya da %1 fazla) kırık görüldü.

 

12 ayda lomber spinal kemik mineral yoğunluğu (KMY)

Bu sonuç ölçütü toplam 2042 hastada yürütülen 23 araştırmada incelendi. Bifosfonat alan hastalarda lomber spinal KMY’nin, tedavi almayan hastalara kıyasla %3.5 daha yüksek (2.90% - 4.10% arası) olduğu bulundu. Bir hastada lomber omurgada minimal önemde KMY farkı olabilmesi için yaklaşık üç hastanın (2 – 3 arası) 12 ay bifosfonatlarla tedavisi gerekiyor.

 

12 ayda femur boynu KMY

Bu sonuç toplam 1665 hastayla yürütülen 18 araştırmada incelendi. Bifosfonat grubunda femur boynu kemik mineral yoğunluğunun tedavi verilmeyen gruba kıyasla %2.06 daha yüksek (%1.45 ile 2.68 arası) olduğunu bulduk. Bir hastanın femur boynunda minimal önemde KMY farkı olabilmesi için yaklaşık beş hastanın (4 – 7 arası) 12 ay bifosfonatlarla tedavisi gerekiyor.

 

Ciddi ters olaylar (yatış gerektiren, yaşamı tehdit eden ya da ölümcül)

Bu sonuç ölçütü toplam 1703 hastada yürütülen 15 araştırmada değerlendirildi.

Tedavi almayan 1000 hastadan 162’sinde ciddi ters etkiler görülmesine karşın bifosfonat alan 1000 hastadan 147’sinde (120 – 181 arası) görüldü; ciddi yan etkilerden görülen zararda mutlak artış olarak bifosfonatlarla %0 daha fazla (%2 daha az ya da %2 fazla) zarar görüldü.

 

Ters olaylar nedeniyle tedaviyi bırakma

Bu sonuç ölçütü toplam 1790 hastada yürütülen 15 araştırmada değerlendirildi.

Tedavi almayan 1000 hastadan 73’sinde ciddi ters etkiler görülmesine karşın bifosfonat alan 1000 hastadan 77’sinde (56 – 107 arası) görüldü; ciddi yan etkilere bağlı tedavi bırakma şeklinde zararda mutlak artış olarak bifosfonatlarla %1 daha fazla (%1 daha az ya da %3 fazla) zarar görüldü.

Yazarların kararı

24 aya kadar kullanımdan sağlanan verilere göre, bifosfonatlatın vertebral kırık riskini düşürmede faydalı olduğuna dair yüksek kalitede kanıt bulundu.  Spinal olmayan kırıkların önlenmesinde hastaların bifosfonat kullanması ya da kullanmaması arasında az fark olduğu ya da hiç olmadığını gösteren düşük kalitede kanıt bulundu. Bifosfonatların gerek omurga gerekse femur boynunda steroidle indüklenen kemik kaybının önleme ve tedavisinde faydalı olduğuna dair orta kalitede kanıt var.

 

Zararla ilgili olarak, bifosfonatların ciddi ters olayların oluşmasında veya ters olaylara bağlı tedevi terklerinde az bir fark getirdiği ya da hiç getirmediğine dair düşük kalitede kanıt var. Zarar ve tolerabilite gösteregeleri kayırma hatası için potansyel taşıdığından bu verileri yorumlarken dikkatliyiz.

 

Genel olarak derlememiz spinal kırıkların önlenmesi ve steroidle indüklenen kemik kaybının korunma ve tedavisinde bifosfonat kullanımını destekliyor.

Bilimsel Özet

 

Arka plan

Kortikosteroidler iltihabi durumlarda bağışıklık sistemini baskılayıcı olarak yaygın kullanılır. Kemik kaybı bu tedavinin ciddi bir yan etkisidir. Birkaç araştırmada glukokortikoid kullanımının indüklediği osteoporozun (GIOP) korunma ve tedavisinde bifosfonat kullanımı araştırıldı ve değişik büyüklükte etkiler bildirildi. Bu derleme ilki 1999 yılında yayınlanan eski versiyonu güncelliyor.

 

Amaç

Erişkinlerde GIOP önleme ve tedavisinde bifosfonatların fayda ve zararlarını değerlendirmeyi hedefledik.

 

Araştırma stratejisi

Konuya ilişkin makaleler ve konferans kitaplarını bulmak için 2012 Nisanına kadar CENTRAL, MEDLINE ve Embase ve International Pharmaceutical Abstracts (IPA) via OVID dil kısıtlaması olmadan tarandı. Süren ve yeni bitmiş araştırmaları bulmak için  ClinicalTrials.gov ve ICTRP araştırma portali tarandı. Derlenen makalelerin referans listeleri de tarandı.

 

Seçim kriterleri

Aşağıdaki kriterleri tutan RKA’ları seçtik:

1. GIOP tedavisi ya da korunması,

2. Günlük ortalama 5 mg steroid dozu alan erişkinler,

3. Tek başına ya da kalsiyumla veya D vitaminiyle kombine alınan herhangi bir tip bifosfonatla aktif tedavi,

4. Kalsiyum ya da vitamin D ile ya ad ikisiyle birden ya da plaseboya karşı kıyaslama tedavisi.

 

Organ nakliyle birlikte steroid kullanımı olan hastalarla yapılan araştırmaları dışladık.

 

Veri toplama ve analiz

Araştırmaları en az 2 yazar bağımsız olarak seçti, verileri çıkardı ve kayırma hatası riskini ve GRADE ile kanıt kalitesini değerlendirdi. Ana sonuç ölçütü olarak 12 – 24 ay sonrasındaki vertebral ve vertebra dışı kırıklar, 12 ay sonra omurga ve femur boynunda kemik mineral yoğunluğu (KMY), ciddi ters olaylar, ters olaylara bağlı tedavi terkleri ve yaşam kalitesi değerlendirildi. Standart Cochrane metodolojik prosedürlerini kullandık.

 

Ana sonuçlar

Derlememize toplam 3075 katılımcıyla yapılan 27 RKA dâhil edildi. Vertebral kırıklar için yapılan toplu analiz 12 araştırma ve 1343 katılımcıyla yapıldı, kayırma hatası riski düşük ve kanıt kalitesi yüksek. Bu analizde kontrol grubunda 46/597 (veya binde 77) katılımcı yeni vertebral kırık görülürken bifosfonat grubunda 31/746 hastada (veya binde 44, ranj 27 – 70) yeni kırık görüldü. Bifosfonatlarla %43 (%9 - %65 iyileşme) rölatif iyileşme sağlandı; mutlak fayda artışı olarak %2 daha az hastada kırık görüldü (%5 daha az ile %1 daha fazla arası).  NNTB 31 (20 ile 145 arası) olup bir hastada yeni vertebral kırığı önlemek için 31 hastanın tedavi edilmesi gerekiyor.

 

Vertebra dışı kırıklar için yapılan toplu analize 9 araştırma ve 1245 hastanın bilgileri dâhil edildi ve düşük kalitede kanıt sağlandı. Kanıt kalitesi belirsizlik ve ciddi kayırma hatası riski nedeniyle düşürüldü. Bu analizde kontrol grubunda 30/546 veya binde 55) kırık görülürken bifosfonat grubunda 29/699 (binde 42; ranj 25 – 69 arası) kırık görüldü. Bifosfonatlarla %21 rölatif iyileşme (%33 daha kötü ile %53 daha iyi arası) sağlandı; mutlak fayda artışı olarak bifosfonatlarla %1 daha az hastada kırık oldu (%4 daha az - %1 daha fazla).

 

12 ay sonundaki omurga KMY değişimiyle ilgili toplu analize 23 araştırmadan sağlanan 2042 katılımcıya ait bilgiler, femur boynundaki KMY değişimiyle ilgili toplu analize 18 araştırmadan sağlanan 1665 katılımcıya ait bilgiler dâhil edildi. Çalışmalarda kayırma hatası riski düşük ve her iki sonuç ölçütü için de kanıtlar orta kalitedeydi. Kanıt kalitesi osteoporoz yerine muadil ölçüt kullanımına bağlı dolaylılık nedeniyle düşürüldü. Toplam olarak, çalışma periyodu içinde bifosfonat gruplarında KMY’de stabilizasyon veya artış bildirilirken kontrol grupları düşüş gösterdi.

 

Omurga kemik mineral yoğunluğunda bifosfonatlarla %3.5 mutlak artış (%2.90 - %4.10 daha yüksek) bulundu; bifosfonatlarla %1.10 (%0.91 - %1.29) rölatif iyileşme sağlandı; NNTB 3 (2 ile 3 arası) bulundu.

 

Femur boynu kemik mineral yoğunluğunda mutlak artış kontrol grubuna kıyasla bifosfonatlarla %2.06 daha yüksek olup (%1.45 ile %2.68 daha yüksek), %1.29 rölatif iyileşme (%0.91 - %1.69 arası) görüldü; NNTB 5 bulundu (4 – 7).

 

Ciddi ters etkilerle ilgili toplu analize 15 araştırmadan sağlanan 1703 katılımcıya ait bilgiler dâhil edildi, düşük kalitede kanıt sağlandı. Kanıt kalitesi belirsizlik ve kayırma yatası riski nedeniyle düşürüldü. Kontrol grubunda 131/811 katılımcıda (veya binde 162) ciddi ters etki görülürken bifosfonat grubunda 136/892 (veya binde 147; ranj 120 – 181 arası) katılımcıda görüldü, ciddi yan etki nedeniyle mutlak zarar artışı %0 (%2 daha azla %2 daha fazla arası) ve rölatif olarak %9 iyileşme oldu (%12 daha kötü ve %26 daha iyi arası).

 

Ters etkiler nedeniyle tedavi terki için yapılan toplu analize 15 araştırma alındı ve 1790 hastanın bilgileri düşük kalitede kanıt sağladı. Kanıt kalitesi belirsizlik ve kayırma hatası riskine bağlı olarak düşürüldü. Kontrol grubunda 63/866 (binde 73) hasta tedaviyi bırakırken bifosfonat grubunda 76/924 (binde 77, ranj 56 – 107) hasta tedaviyi bıraktı. Bifosfonatlarla mutlak zarar artışı %1 tedavi bırakma şeklinde olup (%95 GA %1 daha az ile %3 daha fazla arası); rölatif değişim %6 daha kötü olarak bulundu (%95 GA %47 daha kötü ile %23 daha iyi arası).

 

Araştırmalarda yaşam kalitesi değerlendirilmedi.

 

Kaynak

Allen CS, Yeung JHS, Vandermeer B, Homik J. Bisphosphonates for steroid-induced osteoporosis. Cochrane Database of Systematic Reviews 2016, Issue 10. Art. No.: CD001347. DOI: 10.1002/14651858.CD001347.pub2

 

Orijinal özet için: Osteoporozda Bifosfonat

 

Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin

 

 

 

Please reload

Son Paylaşımlar
Please reload

Arşiv
Please reload

© 2023 by Natural Remedies. Proudly created with Wix.com

  • b-facebook
  • Twitter Round
  • b-googleplus