Sezaryen Ameliyatı Sonrasında Çiklet Çiğnemek Barsak İşlevinin Daha Hızlı Geri Dönmesini Sağlar mı?


foto: Rowan Peter / Flickr

Cochrane derleme özeti

Konu

Günümüzde birçok kadın sezaryenle doğuruyor. Bazı ülkelerde sezaryenle doğuran kadınların oranı %15 ile %50 arasında. Sezaryen ameliyatı (SA) sonrasında barsak çalışmasının birkaç saat ya da gün durması olağandır. Bu durum genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden iyileşmekle beraber çok rahatsız edici olabilir. Barsakta tutulan gaz ve dışkı annenin karnında şişmeye, bulantı ve kusmaya neden olarak yemesini de bozar. Bu belirtileri gidermek için hastaya ek ilaçlar vermek gerekebilir, taburculuğu gecikebilir. Ayrıca doğum esnasında ve ameliyat sonrasında kullanılan ağrı kesiciler de barsak işlevini geciktirebilir.

SA’dan sonra erken beslenme barsağı uyarabilir ancak bulantıya da neden olabilir. Bu nedenlerle birçok doğum hekimi beslenmeyi barsak sesleri duyulana ya da gaz çıkışı olana kadar erteler. Çiklet çiğnemek, başka tip cerrahilerde olduğu gibi barsakların yeniden çalışmaya başlamasını çabuklaştırabilir. SA sonrasında da işe yarayıp yaramadığını görmek istedik. Cerrahi sonrası ilk 24 saat içinde çiklet çiğnemek basit ve ucuz bir müdahaledir.

Bulunan kanıtlar

2016 Haziranına kadar yapılmış randomize kontrollü araştırmaları derledik.

SA ile yeni doğum yapmış toplam 3149 kadın üzerinde yürütülen 17 araştırma bulduk. Bu çalışmalarda bir grup kadına çiklet çiğnetilirken diğerine olağan bakım uygulandı. Çalışmalar 9 ülkede (çoğu düşük orta gelirli ülkeler) yürütüldü ve birçok özellikleri farklıydı. Örneğin bazılarına sadece ilk doğumlarını yapan anneler alınırken diğerlerine eski SA’lı kadınlar alındı; bazılarına sadece elektif SA’lar dâhil edilirken diğerlerine acil SA’lar da alındı. Çalışmalarda çikletin verilme şekli de değişkendi; bazıları hemen SA sonrasında çiğnemeye başladı, diğerlerinde 12 saate kadar beklendi. Ayrıca kadınlar çiklet çiğneme konusunda körlenemedi.

Sonuçların meta-analizle kombinasyonu çiklet çiğneyen kadınlarda barsak işlevinin daha erken geri döndüğünü gösterdi. Ortalama olarak 7 saat daha erken gaz çıkardılar (13 çalışma, 2399 kadın). Sağlanan etki; tekrar sezaryene karşı ilk sezaryende, gün içindeki çiklet çiğnenen sürelerde, barsak işlevi dönene kadar hiçbir şey vermemeye karşı erken beslenmede, elektif olmayan veya acil SA’ya karşı elektif SA’da ve postop çiklet çiğnemenin başlama zamanına göre de tutarlılık gösterdi. Bu sonuç için kanıt kalitesi çok düşüktü.

Çiklet çiğneyen kadınlarda, çiğnemeyenlere kıyasla ileus ihtimali en azından yarı kadardı (4 çalışma, 1139 kadın, düşük kalitede kanıt).

Çiklet çiğneme ilk dışkılama zamanının 9 saat önceye (11 çalışma, 2016 kadın, çok düşük kalitede kanıt) ve taburculuk zamanını 8 saat kadar geriletti (7 çalışma, 1489 kadın).

925 kadından sadece üçü çiklet çiğneme hakkında yakındı ve çiğneme ile ilgili ters etki raporlanmadı (8 çalışma, 925 kadın, düşük kalitede kanıt). Hiçbir çalışmada kadınların bu müdahalelerden tatmini değerlendirilmedi.

Sonuçların anlamı

Mevcut kanıtlar SA sonrasındaki ilk 24 saat içinde çiklet çiğnemenin, barsak işlevinin erkenden toparlanmasını sağlayan, anne rahatlığını iyileştiren ve potansiyel olarak hastane masraflarını azaltan, iyi tolere edilen, basit, düşük maliyetli, güvenli ve kolay bir müdahale olduğunu gösteriyor. Barsak işlevinin yeniden sağlanmasına yardımcı olması için ve potansiyel yan etkileri ve kadınların müdahaleden tatminini değerlendirmek için en iyi müdahale rejimini (ne zaman başlamalı, günde kaç defa ve ne kadar süre çiğnenmeli) belirlemek için daha fazla araştırma gerekiyor.

Kaynak

Pereira Gomes Morais E, Riera R, Porfírio GJM, Macedo CR, Sarmento Vasconcelos V, de Souza Pedrosa A, Torloni MR. Chewing gum for enhancing early recovery of bowel function after caesarean section. Cochrane Database of Systematic Reviews 2016, Issue 10. Art. No.: CD011562. DOI: 10.1002/14651858.CD011562.pub2

Orijinal özet için: Sezaryen Sonrası Çiklet

Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin

Son Paylaşımlar
Arşiv