Akut Pankreatit Tanısında Kan Ve İdrar Testleri

Cochrane derleme özeti

Arka plan

Pankreas karın içi bir organ olup sindirim enzimleri salgılar ve bir kanal sistemiyle barsağa boşaltır. Pankreasta Langerhans adacıkları da bulunur bunlar da insülin gibi birkaç hormon salgılar. İnsülin kan şekerini düzenler. Akut pankreatit bu bezin ani iltihaplanmasıdır, sonucunda kalp akciğerler ve böbrekleri yetersizliğe düşecek derecede hasara uğratabilir.

Akut pankreatit genellikle üst karında arkaya yayılan bir ağrıyla kendini gösterir. Ancak üst karında ağrı yapabilecek başka potansiyel nedenler de var. Üst karın ağrısıyla gelen hastanın akut pankreatit ya da bir başka hastalığı olduğunu belirlemek uygun tedaviye başlamak açısından önemli. Ağrılı hastada akut pankreatit olup olmadığını belirlemek için serum amilazı ve lipazı gibi kan testlerinin yanı sıra idrarda tripsinojen-2 ve amilaz tespiti kullanılabilir. Genellikle kişide amilaz ya da lipaz ancak normal üst sınırın üç katını aştığında akut pankreatit olduğu düşünülür.

İdrarda tripsinojen-2 ile ilgili olarak da idrarda 50 ng/mL üzerinde olması akut pankreatit göstergesi olarak düşünülür.

İdrar amilazında ise karın ağrılı hastada akut pankreatit düşünülmesinden öte bir kesim noktası yok.

Halen bu testlerin ani başlayan karın ağrısı olan hastalarda akut pankreatit tanısı için eşdeğer derecede etkili olup olmadığı ya da birinin diğerlerinden daha iyi olduğu belirsiz. Bu soruya yukarıdaki testlerin doğruluğu hakkında raporlama yapan çalışmalar için literatürü tarayarak cevap aradık. 20 Mayıs 2017 tarihine kadar yapılan çalışmaları derledik.

Çalışma özellikleri

Toplam 5056 katılımcı bilgilerini raporlayan 10 araştırma belirlendi. Çalışmalara tüm nedenlere bağlı pankreatit vakaları alındı.

Kanıt kalitesi

Tüm çalışmaların metodolojik kalitesi belirsiz ya da düşüktü, bu da hatalı kararlara varmaya neden olabilir. Çalışmaya alınan katılımcıların acil serviste görülen tipik hastalar olduğu hakkındaki kaygımız nedeniyle bu derlemeye alınan katılımcıların yaklaşık üçte ikisini içeren bir çalışmanın katkısını analiz sonuçlarından çıkardık.

Anahtar sonuçlar

Akut pankreatit tanısında serum amilaz, serum lipaz ve idrar tripsinojen-2 testlerinin doğruluğu benzerdi.

Bu testler akut pankreatitli hastaların dörtte bir kadarına akut pankreatit tanısı koymada başarısız oldu. Eğer bir akut pankreatit şüphesi varsa bu testler normal olsa dahi hastanın pankreatitli olarak kabulü ve tedavi edilmesi gerekir.

Bu testlerle akut pankreatit olmayan hastaların yaklaşık onda birine hatalı pankreatit tanısı konabiliyor. Test sonuçları anormal olsa dahi acil cerrahi gerektiren başka durumların düşünülmesi önemlidir.

Bu testlerin tanısal performansı zaman ilerledikçe daha da düşer ve akut pankreatit şüphesi varsa ek araştırmalar yapılması gerekir.

Kaynak

Rompianesi G, Hann A, Komolafe O, Pereira SP, Davidson BR, Gurusamy K. Serum amylase and lipase and urinary trypsinogen and amylase for diagnosis of acute pancreatitis. Cochrane Database of Systematic Reviews 2017, Issue 4. Art. No.: CD012010. DOI: 10.1002/14651858.CD012010.pub2

Orijinal özet için: Pankreatit Tahlil Laboratuar

Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin

Etiketler:

Son Paylaşımlar
Arşiv