Tat Alma Bozukluklarının Yönetimi İçin Müdahaleler

 

Çeviri: Dr. Tülin Çakır

 

Cochrane derleme özeti

 

Amaç

Bu derleme çocuklarda ve erişkinlerde kronik böbrek yetmezliğine bağlı sekonder gelişen veya çinko eksikliği / idiyopatik (bilinmeyen nedenli) tat bozuklukları ve tat bozukluklarının tedavisi için en iyi yöntemin ne olduğunu anlamayı amaçlıyor

 

Anahtar mesajlar

Çinko takviyeleri veya akupunktur, tat bozukluklarının tedavisinde bazı yararlar gösterebiliyor. Bununla birlikte, çinko takviyelerinin ve akupunkturun tat bozukluklarının tedavisinde rolünü anlamak için hala daha kaliteli çalışmalara ihtiyaç var.

 

Konu

Tat duyusu, bir bireyin sağlığı ve ruhsal refahı için gerekliliktir. Tat bozuklukları, tat yoksunluğundan tadın bozulmasına, tat hissinin azalmasına kadar değişebilir. Tat algılanmasındaki herhangi bir bozukluk malnütrisyona ve zehirli gıda maddelerinin yenmesi gibi durumlara yol açabilir. Sebep hastalık, ilaç, radyasyon tedavisi veya yaşlanmaya bağlı olabilir veya bilinmeyen nedenlerden kaynaklanabilir.

Tat duyusunu iyileştirmek için çeşitli tedavi yöntemleri kullanıldı. Bunlar arasında çinko bileşikleri, pilokarpin, alfa lipoik asit, transkraniyal manyetik stimülasyon, ginkgo biloba ve akupunktur  bulunuyor.

 

Ana sonuçlar
Bu soruyu cevaplamak için tüm ilgili çalışmaları topladık ve inceledik ve toplam 581 katılımcıyla yapılan 10 araştırma belirledik. Dokuz çalışmada çinko bileşiklerinin yararları ve bir araştırmada ise akupunkturun etkileri değerlendirildi. Bu çalışmada sadece idiyopatik olan veya çinko eksikliği veya kronik böbrek yetmezliğinden kaynaklanan tat bozukluklarıyla ile ilgili araştırmaları derledik.

 

İki araştırma Almanya, üçü Japonya, ikisi İngiltere ve üçü de ABD’de yapıldı. Bu çalışmalarda tat bozukluğu olan hastalarda çinko, plaseboya ve akupunktur, sahte akupunktura karşı kıyaslandı. Çalışmaların ikisi devlet tarafından, üçü özel olarak, ikisi bir ilaç firması tarafından finanse edildi, üç araştırmada finansman ayrıntılarından bahsedilmedi.

 

Tat bozukluğu olan hastalara çinko verildiğinde plaseboya kıyasla;

 
- Çinko takviyelerinin, hastalar tarafından bildirilen tat hassasiyetini arttırmadaki rolü hakkında sonuç çıkarmak için yetersiz, çok düşük kaliteli kanıtlar bulduk ve; çinko eksikliği/idiyopatik tat bozukluğu olan hastalarda çinko takviyelerinin tat hassasiyetini arttırdığına dair çok düşük kaliteli kanıtlar bulduk;

 

- Çinko takviyesi ekzema, mide bulantısı, karın ağrısı, ishal, kabızlık, kan demirinde azalma, kan alkali fosfatazında artış ve kan trigliseritlerinde az miktarda artış gibi istenmeyen yan etkiler gösterdi;

 

- Tat ayırt etmeye veya yaşam kalitesinde iyileşmeye odaklanan çalışma bulunamadı.

 

Tat bozukluğu olan hastalara yapılan sahte uygulama ile akupunktur kıyaslandığında:

 

- İdiyopatik disguzi (tadın bozulması) ve hipoguzi (azalmış tat alma yeteneği) vakalarında tat ayırt etmenin iyileştirilmesinde akupunkturun rolü üzerine karar çıkarmak için yetersiz, çok düşük kaliteli kanıtlar bulundu;


- Akupunktur araştırması olumsuz yan etkiler göstermedi;


- Tat alma hassasiyetinde ve yaşam kalitesinde iyileşmeye bakılan hiçbir çalışma bulunamadı.


Hiçbir araştırmada kıyaslanmadığından, çinko takviyelerinin veya akupunkturun birbirine üstünlüğüne ilişkin sonuç çıkarılamadı.

 

Bu derleme 4 Temmuz 2017 tarihine kadar güncel.

Yazarların kararı

Hastaların raporladığı tat hassasiyetini iyileştirmede çinko takviyelerinin rolü hakkında sonuç çıkarmak için yetersiz, çok düşük kaliteli kanıt bulduk ve çinko eksikliğine bağlı/idiopatik tat bozukluğu olan hastalarda, tat hassasiyetini iyileştirdiğine dair çok düşük kaliteli kanıt bulduk. Çinko takviyelerinin tat ayırt etmeyi iyileştirmedeki rolü hakkında sonuç çıkaracak bir kanıt bulamadık. Tat bozukluğuna bağlı sağlıkla ilişkili yaşam kalitesine yönelik herhangi bir kanıt da bulunmadı.

 

İdiyopatik disguzi ve hipoguzi olgularında tat ayırt etmenin iyileştirilmesinde akupunkturun rolü üzerine sonuç çıkarmak için yeterli olmayan çok düşük kaliteli kanıt bulundu. Çalışmaların hiçbiri çinko takviyeleri ile akupunkturu kıyaslamadığından bunlardan birinin üstünlüğüne ilişkin sonuç çıkaramadık.

Bilimsel özet

 

Arka plan


Tat duyusu, bir bireyin genel sağlığı için çok önemlidir. Yemeğin tadını çıkarmak için gerekli bir bileşen ki bu da kişiye beslenme sağlamaktadır. Tat algılamasındaki herhangi bir rahatsızlık, iştahı, vücut ağırlığını ve psikolojik mutluluğu etkilemek suretiyle bu hastalarda yaşam kalitesini düşürebilir. Tat bozuklukları farklı tedavi yöntemleri kullanılarak tedavi edilmiştir ve en iyi müdahale konusunda herhangi bir görüş birliği bulunmamaktadır. Bu nedenle, bu Cochrane incelemesi ele alınmıştır. Bu, ilk kez Kasım 2014'te yayınlanan Cochrane derlemesinin bir güncellemesidir.

 

Amaç
Tat bozukluğu olan hastaların tedavisinde müdahalelerin etkilerini değerlendirmek.


Araştırma stratejisi


Cochrane Ağız Sağlığı Bilgi Uzmanı şu veri tabanlarını araştırmıştır: Cochrane Ağız Sağlığı Çalışma Kayıtları (4 Temmuz 2017 tarihine kadar); Cochrane Kütüphanesi'ndeki Kontrollü Araştırmaların (CENTRAL; 2017 Sayı 6)  Cochrane Merkezi Kayıtları (4 Temmuz 2017'de arandı); MEDLINE Ovid (1946 - 4 Temmuz 2017); Embase Ovid(1980'den 4 Temmuz 2017'ye kadar); CINAHL EBSCO (1937 - 4 Temmuz 2017); ve AMED Ovid (1985 - 4 Temmuz 2017). ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri Devam Eden Denemeler Kayıt ClinicalTrials.gov (www.clinicaltrials.gov) (US National Institutes of Health Ongoing Trials Register ClinicalTrials.gov) ve Dünya Sağlık Örgütü Uluslararası Klinik Araştırmalar Kayıt Platformu (World Health Organization International Clinical Trials Registry Platform)denemeler için arandı. Bilimsel toplantılardan ve konferanslardan elde edilen özetler 25 Eylül 2017'de araştırılmıştır. Elektronik veri tabanlarını ararken yayının dili veya tarihine ilişkin hiçbir kısıtlama getirilmemiştir.


Seçim kriterleri
Herhangi bir farmakolojik ajan ile kontrol müdahalesini veya farmakolojik olmayan herhangi bir ajan ile kontrol müdahalesini karşılaştırılan tüm randomize kontrollü çalışmalar (RKÇ) dahil edilmiştir. İncelemede çapraz araştırma denemeleri de dâhil edilmiştir.


Veri toplama ve analiz
İkişer kişiden oluşan iki yazar grubu birbirlerinden bağımsız olarak aynı derlemelerin kalitesini ve çıkarılan verileri değerlendirmiştir. Gerekli olan yerlerde, ek bilgi için deneme yazarlarıyla iletişime geçilmiştir. Olumsuz etki bilgileri de araştırmalardan derlenmiştir.

 

Ana sonuçlar
Derlemeye 566 katılımcılı 9 tanesi nicel analizlere alınabilen, toplam 581 katılımcıyla yapılmış 10 çalışma dahil edildi. Üç çalışmada (% 30) kayırma hatası riskini düşük, dört çalışmada (% 40) yüksek ve üç çalışmada (% 30) belirsiz olarak değerlendirdik. Bu derlemede, sadece idiyopatik olan veya çinko eksikliği veya kronik böbrek yetmezliğinden kaynaklanan tat bozuklukları ile ilgili çalışmalara yer verilmiştir.

 

Bunlardan 544 kişiyle yapılan dokuz çalışmada çinko takviyeleri, tat bozukluğu olan hastalarda plaseboyla karşılaştırılmıştır. İki çalışmadaki katılımcılar, yaş ortalaması 10 ve 11.2 olan çocuklar ve ergenlerdi, diğer yedi çalışma ise erişkin yaş grubundaydı. Bu dokuz yayından ikisi, çinko takviyeleri kullanarak tat hassasiyetinde hastalar tarafından bildirilen iyileşme sonuçları değerlendirmiştir (risk oranı (RR) 1.40,% 95 güven aralığı (CI) 0.94 ile 2.09; 119 katılımcı, çok düşük kaliteli kanıt).

 

İdiyopatik ve çinko eksikliğine bağlı tat bozukluğuna sahip hastalarda, tat hassasiyetinin iyileştirilmesi için, objektif sonuç ölçütleri kullanarak meta analiz yapılmıştır (standardize ortalama fark (SMD) 0.44,% 95 CI 0.23 ila 0.65; 366 denek, üç araştırma, çok düşük kaliteli kanıt).

 

Çapraz kontrollü bir araştırmayı da tat algılama için (ortalama fark (MD) 2.50,% 95 GA 0.93-4.07, 14 katılımcı, çok düşük kalitede kanıt) ve tat ayrımsama için (MD 3.00,% 95 GA 0.66 - 5.34; 14 katılımcı, çok düşük kalitede kanıt) sonuçların ilk yarısını kullanarak ayrı olarak değerlendirdik.

 

İdiyopatik ve çinko eksikliğine bağlı tat bozukluğu olan hastalarda, tat hassasiyetindeki iyileşmeyi objektif sonuç ölçütleriyle meta analize aldık (RR 1.42,% 95 1.09-1.84, 292 denek, 2 araştırma, çok düşük kalitede bulgu)

 

Çinko takviyesi kullanan dokuz çalışmadan 4'ünde egzama, mide bulantısı, karın ağrısı, diyare, kabızlık, kan demirinde azalma, kan alkali fosfatazında artış ve kan trigliseritlerinde az miktarda artış gibi yan etkiler bildirildi.

 

1 araştırma akupunktur kullanarak tat ayırt etmeyi test etmiştir (MD 2.80,% 95 GA -1.18 ila 6.78, 37 katılımcı, çok düşük kaliteli kanıt). Akupunktur araştırmasında herhangi bir yan etki bildirilmemiştir.

Derlenen çalışmaların hiçbiri, tat bozukluğu olan hastalarda sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi için meta analize dahil edilemedi.

 

Kaynak

Kumbargere Nagraj S, George RP, Shetty N, Levenson D, Ferraiolo DM, Shrestha A. Interventions for managing taste disturbances. Cochrane Database of Systematic Reviews 2017, Issue 12. Art. No.: CD010470. DOI: 10.1002/14651858.CD010470.pub3:

 

Orijinal özet İçin: Tat Alma Bozuklukları

 

Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin

 

* İstanbul Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi, Periodontoloji Anabilim Dalı

Please reload

Son Paylaşımlar
Please reload

Arşiv
Please reload

© 2023 by Natural Remedies. Proudly created with Wix.com

  • b-facebook
  • Twitter Round
  • b-googleplus