Gündüz Vardiyasında Uyanıklık Ve Modu İyileştirmede İşyeri Aydınlatması


19. Yüzyıl sonunda keten işçileri. Sanatçı: Max Liebermann / Wikimedia Commons

Cochrane derleme özeti

Amaç

Bu derleme, spesifik aydınlatma tiplerinin gündüz işçilerinde uyanıklık düzeyi ve mod durumunu değiştirip değiştirmediğini anlamayı hedefliyor.

Bu soruya yönelik 5 araştırmayı derledik ve analiz ettik.

Anahtar mesajlar

Gündüz çalışanlarda soğuk beyaz ışık uyanıklığı artırabiliyor ancak modu değiştirmiyor. Soğuk beyaz ışık daha az iritasyon, göz rahatsızlığı ve baş ağrısına neden olabiliyor. İşyerinde direkt ve indirekt ışık oranlarının değişmesi uyanıklık veya modu etkilemiyor. Maviden zengin ışık sağlayan LED’ler monte edilmiş camlar çalışanlarda uyanıklık ve modu iyileştirebiliyor. Mevsimsel depresyon tanısı için yeterli şiddette belirtiler göstermeyen kişilerde, sabahları parlak ışığa maruziyetin yaptığı gibi, öğlen sonrasında parlak ışığa doğrudan maruziyet, uyanıklık ve modu iyileştiriyor. Tüm bulgular düşük ya da çok düşük kalitede kanıtlara dayanıyor, bu nedenle hala başka araştırmalar gerekli.

Arka plan

Işık, uyku regülasyonu gibi birçok biyolojik işlev için gereklidir ve kişinin mod durumu ve uyanıklık düzeyini etkileyebilir. Gündüz işçileri zamanlarının çoğunu kapalı alanda geçirir ve bu esnada düşük şiddette ışığa maruz kalabilir. Bu da uyanıklık düzeyinde azalmaya ve mod rahatsızlığına yol açabilir.

Kapalı mekanda çalışan gündüz işçilerinde herhangi bir tipte aydınlatmanın uyanıklık ve moda etkilerini araştıran çalışma verilerini analiz ettik. Farklı tipte aydınlatma, olarak sıcak ışığa kıyasla soğuk beyaz ışık, ışık şiddetindeki farklar, ferdi olarak uygulanan ışık ve gün ışığına maruziyet araştırıldı.

Araştırmalar

Toplam 282 katılımcıyla yapılan 5 araştırmayı derledik. Katılımcıları büro ve hastane çalışanları oluşturdu. 2 araştırma soğuk beyaz ışığın etkisini araştırdı, biri de dolaylı ışık kaynaklarına yönelikti. 2 araştırmada özel camlar kullanarak ya da ışık kutusuyla ferdi olarak verilen ışığın etkisi araştırıldı.

Ana sonuçlar

Soğuk beyaz ışık uyanıklığı artırabilse de modu etkilemiyor ve daha az iritabilite, göz rahatsızlığı ve baş ağrısına neden olabiliyor. Bu bulgular, endüstriden sponsorluk alan 2 araştırmaya dayanıyor.

İş yerinde doğrudan ya da dolaylı ışık oranlarının değiştirilmesi uyanıklık ve moda önemli bir etki gösteremedi.

LED monte edilmiş camlarla sağlanan maviden zengin ışık, uyanıklık ve modu iyileştirebiliyor.

Mevsimsel depresyon tanısı için yeterli şiddette belirtiler göstermeyen kişilerde, sabahları parlak ışığa maruziyetin yaptığı gibi, öğle sonralarında bir ışık kutusuyla sağlanan parlak ışığa doğrudan maruziyet, uyanıklık ve modu iyileştiriyor.

Tüm bulgular, katılımcı sayılarının azlığının yanı sıra yürütüm problemleri de olan, az sayıda çalışmadan sağlanan düşük ya da çok düşük kalitede kanıtlara dayanıyor, bu nedenle hala başka araştırmalar yapılması gerekir.

Işık şiddeti, ışık rengiyle kombine ışık şiddeti ve gün ışığına maruziyeti araştıran çalışma bulamadık.

Güncellik

17 Ocak 2018 tarihine kadar yayınlanan araştırmalar derlendi.

Yazarların kararı

2 kontrollü öncesi-sonrası araştırmasından (ÖSA) sağlanan, gündüz işçilerinde soğuk beyaz ışığın uyanıklığı artırabildiği ancak modu etkilemediğine dair çok düşük kalitede kanıt var.

1 KS araştırmasından da soğuk beyaz ışığın, standart aydınlatmaya kıyasla daha az iritasyon, göz rahatsızlığı ve baş ağrısına neden olabildiğine dair çok düşük kalitede kanıt var.

İş yerinde, doğrudan ve dolaylı ışığın farklı oranlarının uyanıklık ya da modu etkilemediğine dair 1 RKA’ya dayanan düşük kalitede kanıtlar var.

Ferdi olarak uygulanan maviden zengin ışığın hem uyanıklık ve modu iyileştirdiğine dair bir RKA’dan sağlanan çok düşük kalitede kanıt var.

Subsendromal mevsimsel afektif bozuklukta uyanıklık ve modu iyileştirmede, öğle sonralarında bir ışık kutusuyla ferdi olarak verilen parlak ışığın, sabah verilmesi kadar etkili olduğunu gösteren 1 RKA’dan sağlanan düşük kalitede kanıt var.

Bilimsel özet

Arka plan

Işığa maruziyet biyolojik süreçlerde önemli bir rol oynar, mod ve uyanıklığı etkiler. Gündüz vardiyasında çalışanlar, mod rahatsızlıkları ve uyanıklık düzeyinde düşmeye yol açan yetersiz veya uygunsuz ışığa maruz kalabilir.

Amaç

Gündüz işçilerinde uyanıklık ve modu iyileştirmek için yapılan aydınlatma müdahalelerinin etkinlik ve güvenliğini değerlendirmeyi amaçladık.

Araştırma stratejisi

CENTRAL, MEDLINE, Embase ve 7 başka veri tabanını; ClinicalTrials.gov ve WHO araştırmalar portalini taradık; 2018 Ocağına kadar taradık.

Seçim kriteleri

Gündüz çalışanlarına uygulanan aydınlatma müdahalelerine odaklanmış, çapraz ya da paralel grup tasarımlı, randomize kontrollü araştırmalar (RKA) ve randomize olmayan öncesi-sonrası araştırmalarını (ÖSA) derledik.

Veri toplama ve analiz

İki derleme yazarı araştırmaları iki aşamada taradı, sonuç verilerini çıkardı ve kayırma hatası riskini değerlendirdi. Farklı çalışmalarda aynı sonuç ölçütünü değerlendiren farklı sorgulama ve skalalarla sağlanan verileri toplamak için standardize ortalama fark (SOF) ve % 95 güven aralıklarını derledik. Klinik açıdan homojen olan çalışmaları meta analize kombine ettik. Kanıt kalitesini GRADE ile değerlendirdik.

Ana sonuçlar

Araştırma sonucunda 2844 referans bulundu. Başlık ve özetlerin taranmasından sonra 34 tam metin makaleyi derlemeyi düşündük. Makaleleri derleme kriterleri açısından gözden geçirdikten sonra 3’ü RKA ve 2’si ÖSA olmak üzere toplam 282 katılımcılı 5 araştırmayı derledik. Bu araştırmalarda 4 tip kıyaslama değerlendirildi: Standart aydınlatmaya karşı soğuk beyaz ışık, doğrudan ve dolaylı ışığın farklı oranları; subsendromal mevsimsel afektif bozuklukta ferdi olarak uygulanan öğleden sonrası ışığına karşı sabah uygulanan parlak ışık.

Aydınlatma şiddetlerini kıyaslayan araştırma bulunmadı.

Standart aydınlatmayla parlak beyaz ışık 2 ÖSA’da 163 katılımcıda kıyaslandı. Sonuçlarının bir havuzda toplanıp meta analiz edilmesiyle, yüksek soğuk beyaz ışığın, standart aydınlatmaya göre uyanıklığı iyileştirebildiğini bulduk (SOF −0.69, 95% GA −1.28 ile −0.10 arası; Columbia Jet Lag Skalası ve Karolinska Uyku Skalası). İki ÖSA araştırmasından 94 katılımcılı birinde “Positive and Negative Affect Schedule” (PANAS) skalasıyla değerlendirilen pozitif mod ile negatif mod arasında fark bulunmadı (pozitif mod için ortalama fark 2.08, 95% GA −0.1 - 4.26 ve negatif mod için ortalama fark -0.45, 95% GA −1.84 - 0.94).

Yüksek soğuk beyaz ışıkla ters olaylar standart aydınlatmadan daha az olabiliyor (1 araştırma 94 katılımcı). Her iki çalışmaya da endüstri sponsor oldu. Kanıt kalitesine çok düşük değer biçtik.

Belli bir aydınlatma ya da ışık spektrumunu ya da soğuk beyaz ışık kombinasyonlarını bir başkasıyla kıyaslayan araştırma bulamadık.

Gün ışığını yapay ışıkla kıyaslayan araştırma bulamadık.

Doğrudan ve dolaylı ışığın farklı oranları 64 katılımcılı bir araştırmada kıyaslandı: %100 doğrudan aydınlatma, %70 doğrudan+%30 dolaylı aydınlatma, %30 doğrudan+%70 dolaylı aydınlatma ve %100 dolaylı aydınlatma. Kısa ve orta vadede, Beck Depresyon Dökümü ile değerlendirilen modda ve göze ait, okuma veya konsantrasyon problemleri gibi ters olaylarda önemli fark bulunmadı. Kanıt kalitesine düşük değer biçtik.

Ferdi olarak verilen maviden zengin ışığı müdahale yapılmamasına karşı kıyaslayan 2 RKA bulduk. 25 katılımcılı 1 RKA’ya göre günde 30 dakika ferdi olarak uygulanan maviden zengin ışık uyanıklığı güçlendirebiliyor (OF −3.30, 95% GA −6.28 ile −0.32; Epworth Uyku Skalası) ve modu iyileştirebiliyor (MOF −4.8, 95% GA −9.46 ile −0.14; Beck Depresyon Dökümü). Kanıt kalitesine çok düşük değer biçtik.

30 katılımcılı 1 araştırmada, subsendromal mevsimsel afektif bozuklukta ferdi olarak sabah uygulanan beyaz ışık, öğleden sonraki uygulamayla kıyaslandı. Uyanıklık düzeylerinde fark bulunmadı (OF 7.00, 95% GA −10.18 ile 24.18), mevsimsel afektif bozukluk belirtilerinde fark bulunmadı (RO 1.60, 95% GA 0.81, 3.20; SIGH-SAD skorlarında en az %50 azalma gösteren katılımcı sayısı) ve ters olay sıklığında fark bulunmadı (RO 0.53, 95% GA 0.26 - 1.07). Tüm katılımcılar arasında SIGH-SAD skorlarında en az %50 azalma gösteren katılımcı oranı %57 bulundu. Kanıt kalitesine düşük değer biçtik.

Bu kıyaslamalardan herhangi biri için yayınlamada kayırma hatası değerlendirilemedi.

Kaynak

Pachito DV, Eckeli AL, Desouky AS, Corbett MA, Partonen T, Rajaratnam SMW, Riera R. Workplace lighting for improving alertness and mood in daytime workers. Cochrane Database of Systematic Reviews 2018, Issue 3. Art. No.: CD012243. DOI: 10.1002/14651858.CD012243.pub2

Orijinal özet için: İşyeri Aydınlatması

Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin

Son Paylaşımlar
Arşiv