Erişkinde Tedaviye Cevap Vermeyen Depresyonda Psikolojik Tedaviler

Cochrane derleme özeti

 

Derleme sorusu

Tedaviye dirençli depresyonu (TDD) olan erişkin hastalarda psikolojik tedavi etkili mi?

 

Arka plan

Depresyon olağan görülen bir problem olup çoğunlukla antidepresan ilaçlarla tedavi edilir. Ancak birçok hasta antidepresanlarla iyileşmez. Bu hastalarda tedaviye dirençli depresyon olduğu söylenebilir. Bu hastalarda, alınan ilacın dozunu yükseltmek, tedaviye başka bir ilaç eklemek veya başka bir ilaca geçmek gibi çeşitli değişik tedaviler denenebilir. Bir diğer seçenek de psikoterapiye başlamaktır. Kanıtlar depresyonda psikolojik tedavilerin faydalı olabileceğini gösteriyor.  Ancak TDD hastalarında psikoterapilerin işe yarayıp yaramadığını bilmiyoruz. Bu derlemede bu soruya cevap arandı.

 

Araştırma tarihi

Literatür taramamız 2017 Mayısına kadar güncel.

 

Çalışma özellikleri

Toplam 698 katılımcıda mevcut tedaviye eklenen farklı tiplerde psikoterapilerin depresyonda iyileşme getirip getirmediğini inceleyen 6 araştırmayı derledik.

 

Fon kaynakları

Tüm araştırmalar kamu kaynaklarından araştırma bağışları aldı.

 

Anahtar sonuçlar

Tedaviden 6 ay sonra, antidepresanlarla yapılan olağan bakıma ek olarak psikoterapi alan hastaların, sade olağan bakım alanlara kıyasla daha az depresif belirti gösterdiği ve depresyondan daha sık kurtulduğunu bulduk. Bu bulgulara olan güvenimiz orta derecede, bu da, tedaviye bilişsel davranışsal terapi eklemenin sağladığı etkinin, gerçek etkiye yakın olması muhtemel olsa da farklı olabileceğini gösteriyor. Ayrıca tedaviye psikoterapi eklemenin sade olağan bakım kadar kabul edilebilir olduğunu bulduk. 2 çalışma 12 ay sonrasında ve biri de 46 ay sonunda benzer sonuçlar bildirdi.

 

2 araştırmada sade olağan bakım alan hasta grubunda zararlı etkiler (1 intihar, 2 yatış) görüldüğü, psikoterapi gruplarında ise olmadığı bildirildi.

 

Kanıt kalitesi

Katılımcılar tedaviye körlenmediği ve az sayıda araştırma bulunduğundan, kanıtların kalitesine 6 aylık sonuçlar için orta ve uzun vadeli sonuçlar için düşük değer biçtik. İleride daha yüksek kalitede araştırma sonuçları sağlandığında bu değerlendirmemiz değişebilir.

Yazarların Kararı

Orta kalitede kanıtlar, antidepresanlarla yapılan olağan bakıma eklenen psikoterapinin, TDD hastalarında kısa vadede depresif belirtilerin azalmasına ve remisyon oranlarına fayda sağladığını gösteriyor. Orta ve uzun vadeli etkiler de benzer görünüyor ancak çoğu kanıtlar tek bir büyük çalışmadan sağlandı. Olağan bakıma eklenen psikoterapi, olağan bakım kadar kabul edilebilir görünüyor.

 

TDD hastalarında farklı tipte psikoterapilerin etkinliği hakkında daha fazla kanıt gerekiyor. Halen bu hasta grubunda, psikoterapiye geçmenin, antidepresana devam etmekten daha yararlı olup olmadığı gösteren kanıt yok. Bu kanıt boşluğuna yönelmek araştırmacılar için önemli bir hedef olabilir.

Bilimsel Özet

 

Arka plan

Orta ve şiddetli majör depresyon olan hastalarda birinci seçenek tedavi antidepresanlardır. Ancak antidepresan yazılan birçok hasta bu tedaviye tam olarak cevap vermez ve tedaviye dirençli depresyonu (TDD) olduğu ifade edilen bu hastalar için en uygun ikinci adım tedaviyi aydınlatacak az kanıt var. NICE rehberi, antidepresanlara cevap vermeyenler için atılacak ikinci adımların, kullanılan ilacın dozu ve tipinde değişim ya da psikoterapiye başlamak olabileceğini bildiriyor. TDD’de değişik psikoterapiler kullanılabilir; bu tedavilerle ilgili kanıt var ancak bu güne kadar bir araya getirilmedi.

 

Bu derleme TDD olan 18 – 74 yaş arası erişkinlerde, bu hastalar için en iyi ikinci adım tedaviyi belirlemek amacıyla, psikoterapilerin etkinliğine dair sağlanabilen kanıtları özetliyor.

 

Amaç

TDD olan erişkinlerde psikoterapilerin etkinliğini değerlendirmeyi amaçladık.

 

Araştırma stratejisi

The Cochrane Common Mental Disorders Controlled Trials Register (2016 Mayısına kadar), CENTRAL, MEDLINE, Embase ve PsycINFO via OVID (2016 16 Mayısına kadar) tarandı. Ayrıca World Health Organization (WHO) araştırma portalı (ICTRP) ve ClinicalTrials.gov taramasıyla yayınlanmamış ve süren araştırmalar arandı. Tarih ve dil sınırlaması yapılmadı.  

 

Seçim kriterleri

18 – 74 yaş arasında olup, ünipolar depresyon tanısı almış ve tavsiye edilen dozla yapılan en az 4 haftalık antidepresan tedaviye cevap vermeyen katılımcılarla yapılan randomize kontrollü araştırmaları derledik. İlaç intolerans çalışmalarını dışladık. Kabul edilebilir ünipolar depresyon tanısı için DSM-IV, ICD-10, Freighner veya Araştırma Tanısal Kriterleri’ni esas aldık. Aşağıdaki kıyaslamaları inceledik:

 

1. Herhangi bir psikolojik tedaviye karşı sade antidepresan tedavi veya başka bir psikolojik tedavi,

 

2. Antidepresana eklenen herhangi bir psikolojik tedaviye karşı sade antidepresan veya sade psikolojik tedavi,

 

Primer sonuç ölçütü olarak depresif belirtilerde değişim ve kabul edilebilirliğin ölçüsü olan, araştırmadan eksilen hasta sayısı seçildi.

 

Veri toplama ve analiz

İki araştırmacı, verileri çıkardı ve kayırma hatası riskini değerlendirdi, anlaşmazlıklar tartışmayla ya da üçüncü bir kişiye danışılarak çözüldü. Uygun olan yerlerde meta analiz yaptık. Sürekli sonuç ölçütlerini ortalama fark (OF) veya standardize ortalama fark (SOF) ile ve iki uçlu sonuç ölçütlerini risk oranlarıyla (RO) ifade ettik.

 

Ana sonuçlar

Çoğu yaklaşık 40 yaşlarında kadınlar olan toplam 698 katılımıyla yapılmış 6 araştırmayı derledik. Tüm araştırmalarda antidepresanla yapılan olağan tedaviye eklenen psikoterapi, sade antidepresan tedaviyle kıyaslandı. Üç araştırmada bilişsel davranışsal tedavi (BDT) 552 katılımcıda olağan bakımla kıyaslandı. Kalanların her birinde yoğun kısa dönem dinamik psikoterapi (ISTDP, 60 hasta) interpersonel tedavi (İPT, 34 hasta) ve grup diyalektik davranış tedavisi (DBT, 19 hasta) karşılaştırıldı. Büyük bir BDT araştırması dışında tümü küçüktü ve ana sonuç ölçütü olan hastanın bildirdiği depresif belirtiler için deteksiyonda kayırma hatası riski hepsinde yüksekti.

 

575 katılımcılı 5 araştırmanın meta analizi, olağan bakıma eklenen psikoterapinin sade ilaç kullanımına kıyasla, hastanın bildirdiği depresif belirtilerde 6 aylık kısa vadede iyileşmeler sağladığını gösterdi (Beck Depresyon Envanterinde (BDI), OF -4.07 puan, %95 güven aralığı GA -7.07 ile -1.07 arası). Hastanın bildirdiği depresif belirtilerle ilgili tüm araştırmaların verileri kombine edildiğinde etki benzerdi (SOF -0.40, %95 GA -0.65 ile -0.14 arası; n = 635). Bu kanıtların kalitesi orta bulundu.

 

Benzer olarak, 2 çalışmada Hasta Sağlık Sorgulaması-9 skalasında (PHQ-9) (OF -4.66, %95 GA 8.72 ile -0.59 arası; n = 482) ve 4 çalışmada da Hamilton Depresyon Değer Biçme Skalasında (HAMD) orta kalitede fayda kanıtı bulundu (OF -3.28, %95 GA -5.71 ile -0.85 arası; n = 193).Yüksek kalitede kanıtlar, araştırmadan eksilme oranlarında gruplara arasında kısa vadede fark olmadığını gösteriyor (RO 0.85, %95 GA 0.58 - 1.24; 6 çalışma; n = 698).

 

Remisyon için 6 araştırmadan sağlanan orta kalitede kanıtlar olağan bakıma yardımcı olarak eklenen psikoterapinin kısa vadede faydalı olduğunu gösterdi (RO 1.92, %95 GA 1.46- 2.52; n = 635). 4 çalışmadan tedavi cevabı için sağlanan düşük kalitede kanıtlar da ek psikoterapinin kısa vadede faydalı olduğunu gösterdi (RO 1.80, %95 GA 1.2 - 2.7; n = 556).

 

Düşük kalitede kanıtlar, tedaviye BDT eklenmesiyle orta vadede (12 ay) ve uzun vadede (46 ay) daha düşük depresyon skorları gösteriyor. 12 ay için RO -3.40, %95 GA -7.21 ile 0.40; 2 çalışma; n = 475 ve 46 ay için (RO -1.90, %95 GA -3.22 ile -0.58; 1 çalışma; n = 248).

 

Orta kalitede kanıtlar yardımcı BDT ile kabul edilebilirlikte (eksilmeler) orta vadede fark olmadığını (RO 0.98, %95 GA 0.66 - 1.47; 2 çalışma; n = 549); ancak eksilmelerde uzun vadede azalma olduğunu gösteriyor (RO 0.80, %95 GA 0.66 - 0.97; 1 çalışma; n = 248).

 

2 çalışmada bütün popülasyonun %4.2’sinde ciddi ters olaylar görüldüğü raporlandı (1 intihar, 2 yatış ve 2 depresyonda alevlenme), bunlar sadece olağan bakım gruplarında görüldü, müdahale grubunda olay görülmedi.

 

Derlenen çalışmalardan birinin parçası olarak, Birleşik Krallık sağlık hizmetleri perspektifinden (NHS) yapılan bir ekonomik analiz, yardımcı BDT’nin 4 yıla kadar süreyle mali etkin olduğunu gösterdi.

 

Kaynak

Ijaz S, Davies P, Williams CJ, Kessler D, Lewis G, Wiles N. Psychological therapies for treatment-resistant depression in adults. Cochrane Database of Systematic Reviews 2018, Issue 5. Art. No.: CD010558. DOI: 10.1002/14651858.CD010558.pub2

 

Orijinal özet için: Depresyon Tedavisinde Ek Psikoterapi

 

Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin

Please reload

Son Paylaşımlar
Please reload

Arşiv
Please reload

© 2023 by Natural Remedies. Proudly created with Wix.com

  • b-facebook
  • Twitter Round
  • b-googleplus