24 Ay Altı Bebeklerde Tamamlayıcı Besleme Uygulamasını İyileştirmede Eğitsel Müdahaleler

Cochrane derleme özeti

 

Arka plan

Tamamlayıcı besleme, bebeğin sade anne sütü veya muadillerinden aile yemeklerine geçiş dönemini ifade eder. Bebeğin hayatında önemli bir dönemdir. Tamamlayıcı besleme uygulamasının uygun olmaması, sağlıkla ilgili olumsuz sonuçlarıyla birlikte global bir halk sağlığı problemi teşkil ediyor. Bunu nedeni, yarı katı gıdalara çok erken (6 aydan önce) başlamak, hijyen eksikliği veya yeterince besleyici olmayan gıdayla beslemek gibi davranışlar olup tümü de büyük hastalık nedenleridir. Bu hastalıklar arasında malnütrisyon, ishal, büyüme geriliği, enfeksiyonlar ve mental gelişim geriliği bulunur. Tamamlayıcı beslemeyi iyileştirmede etkili bir araç olarak eğitim önerildi.

 

Derleme sorusu

Eğitim ebeveyn veya bakıcıların tamamlayıcı besleme uygulamasını ve bebeğin sağlığı ve büyümesini iyileştirir mi?

 

Çalışma özellikleri

Konu hakkında 2017 Kasımına kadar yayınlanmış randomize kontrollü çalışmaları aradık. Yaptığımız tarama sonucunda toplam 11 170 ebeveyn ve bebekleriyle yapılmış 23 araştırma bulduk. Araştırmalara 0 – 24 ay arası bebekler alındı. Bakıcılara sade eğitimsel müdahale yapılırken kontrol grubunda müdahale yapılmadı, olağan bakım sürdürüldü veya eğitim dışı herhangi bir müdahale kullanıldı. Eğitim yöntemi olarak broşürler gibi basılı malzeme, ders seansları, danışmanlık, akran desteği, videolar ve pratik gösteriler yapıldı. Genel olarak eğitim mesajları yarı katı besinlere uygun yaşta başlamaya, verilecek tamamlayıcı besinlerin tip ve miktarına ve hijyene odaklıydı.

 

Anahtar sonuçlar

Eğitim, bebeklerine yarı katı besin vermeye 6 aydan önce başlayan bakıcı sayısını %12 kadar azalttı (orta kalitede kanıt). Eğitim alan bakıcıların hijyen uygulamaları da almayanlara kıyasla biraz iyileşme gösterdi (orta kalitede kanıt). Toplum içinde yürütülen çalışmalarda, eğitim ayrıcalıklı emzirme süresini artırdı ancak sağlık kurumlarında yapılan çalışmalar artırmadı.

 

Eğitimin bebeğin büyümesine etkisi hakkında ikna edici kanıt bulunmadı (düşük ve çok düşük kalitede kanıtlar).

 

İshal, bakıcıların bilgisi ve tamamlayıcı besinin uygunluğu konusunda sağlanan sonuçları kombine edemedik. Ancak ferdi çalışmalara göre eğitim, ishale azalma ve bakıcıların bilgisinde iyileşmeye yol açtı. Ayrıca bebeklere verilen tamamlayıcı besinlerin nicelik ve niteliğinde iyileşme de getirdi.

 

Sonuç olarak eğitimin tamamlayıcı besleme uygulamasını iyileştirdiğine dair kanıt bulduk.

Yazarların Kararı

Sonuç olarak eğitimin tamamlayıcı besleme uygulamasını iyileştirdiğine dair kanıt bulduk.

Bilimsel Özet

 

Arka plan

Tamamlayıcı besleme evrensel bir davranış olmakla beraber, uygulamam metot ve biçimi kültürler, kişiler ve sosyo-ekonomik sınıflar arasında farklıdır. Çocuğun yaşamında sağlıkla ilgili sonuçları olan önemli bir geçiş süreci olan tamamlayıcı besleme dönemi, önemli bir global halk sağlığı sorunu olmayı sürdürüyor. Eğitsel müdahalelerin halk sağlığını iyileştirme stratejisi olarak etkili olduğu yaygın olarak kabul edilir ve tamamlayıcı besleme uygulamalarını iyileştirmeyi hedefleyen müdahaleler, bebeklerin/çocukların bakıcılarına uygun tamamlayıcı besleme hakkında bilgi sağlar. Bu yüzden, bebeklerin ebeveyni/bakıcılarının tamamlayıcı besleme davranışlarını iyileştirmede eğitimsel müdahalelerin etkinliğine dair kanıtların özetlenmesi önemlidir.

 

Amaç

Uygun yaşa gelen bebeklerin primer bakıcılarının tamamlayıcı besleme uygulamalarını iyileştirmek için yapılan eğitimsel müdahalelerin etkinliğini değerlendirmeyi hedefledik.

 

Araştırma stratejisi

CENTRAL, MEDLINE, Embase, 10 başka veri tabanı ve 2 araştırma tescili veri tabanını 2017 Kasımında taradık. Konuya ilişkin araştırmalar ve derlemelerin referans listelerini de taramak suretiyle başka çalışmalar aradık. Literatür araştırmamıza tarih, dil ve yayınlanma durumuyla ilgili sınır koymadık.

 

Seçim kriterleri

Eğitimsel müdahaleleri müdahale yapılmamasına ve olağan uygulamaya karşı veya eğitimsel müdahale sadece müdahale grubunda olduğunda, başka müdahaleyle birlikte verilen eğitim müdahalelerine karşı kıyaslayan randomize kontrollü araştırmaları seçtik. Katılımcıları, 4 - 24 ay arasında tamamlayıcı beslenme alan bebeklerin ebeveyni veya başka bakıcıları oluşturdu. Doğum yapması beklenen ve tamamlayıcı beslemeye başlayan kadınlar da dâhil edildi.

 

Veri toplama ve analiz

İki yazar katılımcılar, kurumlar, müdahaleler, metodoloji ve sonuç ölçütleriyle ilgili verileri özel geliştirilmiş bir forma çıkardı. İki uçlu veriler için risk oranları (RO) ve %95 güven aralıklarını ve sürekli veriler için ortalama farkları (OF) ve %95 güven aralıklarını hesapladık. Veriler uygun olduğunda rastgele etki modeliyle meta-analiz yaptık. Derlenen çalışmaların kayırma hatası riskini değerlendirdik ve kanıt kalitesine de GRADE ile değer biçtik.

 

Ana sonuçlar

Bebek-bakıcı çifti olarak toplam 11 1780 katılımcıyla yapılmış 23 araştırmaya ait 35 raporu derledik. 19 araştırma toplum içinde, 4’ü ise kurumlarda yapıldı. Bunların yanında, derlenen çalışmalardan 13’ünde küme randomizasyon yapılırken kalanlarında katılımcılar randomize edildi.

 

Müdahaleler genel olarak tamamlayıcı beslemeye zamanında başlama, bebeklere verilen besinlerin tip ve miktarları ve hijyene odaklıydı. Kanıt kalitesine GRADE kriterleri kullanarak orta değer biçtik. Kanıt kalitesini en çok yerleşim gizlemesi ve körlemenin yetersiz olması nedeniyle düşürdük.

 

Eğitimsel müdahaleler tamamlayıcı besleme uygulamalarında iyileşmeler (ortalama RO 0.88, %95 GA, 0.83 - 0.94; 4 çalışma, 1738 çocuk; orta kalitede kanıt) ve hijyende iyileşmeler de sağladı (ortalama RO 1.38, %95 GA 1.23 - 1.55; 4 çalışma, 2029 katılımcı; orta kalitede kanıt).

 

Ayrıcalıklı emzirme süresiyle ilgili olarak, havuzlanan sonuçlar, bu sonuç ölçütünde hem azalma hem de artışla uyumlu bulundu (ortalama RO 1.58, %95 GA 0.77 - 3.22; 3 çalışma, 1544 çocuk; çok düşük kalitede kanıt).

 

Büyümeyle ilgili tüm sonuç ölçütlerine etkiye dair sınırlı (düşükle çok düşük kalitede) kanıt bulundu

 

Kanıt kalitesi

Eğitimsel müdahalelerin tamamlayıcı beslenme uygulamasını iyileştirebildiğine dair kalitesi ortayla çok düşük arasında kanıtlar var, ancak büyümeyle ilgili sonuçları iyileştirdiği sonucunu çıkarmak için yetersiz.

 

Kaynak

Arikpo D, Edet ESewanu, Chibuzor MT, Odey F, Caldwell DM. Educational interventions for improving primary caregiver complementary feeding practices for children aged 24 months and under. Cochrane Database of Systematic Reviews 2018, Issue 5. Art. No.: CD011768. DOI: 10.1002/14651858.CD011768.pub2

 

Orijinal özet için: Bebekte Normal Beslenmeye Geçiş

 

Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin

Please reload

Son Paylaşımlar
Please reload

Arşiv
Please reload

© 2023 by Natural Remedies. Proudly created with Wix.com

  • b-facebook
  • Twitter Round
  • b-googleplus