BÖBREK YETMEZLİĞİ OLAN HASTALARDA HEMODİYALİZ VASKÜLER GİRİŞİNİN TIKANMASINI ÖNLEMEK İÇİN BALIK YAĞI

Cochrane derleme özeti

 

SORUN NE ?

 

Hemodiyalize giren hastalarda HD makinası ve vücut arasında kan dolaşımının yüksek debilerde olması için arteriyovenöz fistüller (AVF'ler) ve greftler (AVG'ler) şeklinde güvenilir ve etkili iki ana yöntemle uzun vadeli  vasküler erişim sağlanmaktadır. AVF, hastanın arter ve veni arasında doğrudan bir bağlantıdır ve cerrahi olarak oluşturulur. AVG de ise hastanın arter ve veni dolaylı olarak birbirine esnek bir tüple bağlanır ve genellikle fistül oluşturulamadığında kullanılır. HD sırasında greft veya fistül makinaya kanüllerle bağlanır. Yapay oluşturulan bağlantının açıklığı tromboz veya damarın daralması ile engellenebilir. Bu risk AVF için daha düşük olmakla beraber tıkanma olduğunda HD yapılamaz ve acilen cerrahi ve/veya radyolojik müdahaleler gerektirir. Omega ‐ 3 yağ asidli balık yağları kan viskozitesini azaltabildiği için kan pıhtılaşma ve damar daralma riskini düşürerek  uzun süreli vasküler erişimi sağlayıp HD kalitesini iyileştirebilir.

 

NE YAPILDI?

 

HD hastalarında omega ‐3 yağ asidli balık yağları kullanımının vasküler erişim blokajını iyileştirmesi ve muhtemel yan etkileri ( ölüm, hastaneye yatış, kardiyovasküler olaylar, majör kanama, küçük kanama)  önlemesi açısından plaseboya karşı test eden  çalışmalardan elde edilen veriler AVF ve AVG hastaları için ayrı ayrı toplandı.  

 

NE BULUNDU?


Toplam 833 katılımcıyı inceleyen beş randomize kontrollü çalışma (RKÇ) bulundu; biri yedi katılımcıdan oluşan çok küçük bir pilot çalışmaydı. 4 çalışma AVG’li hastaları içerirken sadece bir AVF çalışmasına mevcuttur. Sonuçlar 6 ila 12 aylık süreleri içermekte olup kanıtların kesinlik ölçüsü hakkinda çekinceler mevcuttur. AVF hastalarında balık yağı takviyesinin tıkanmayı önlemediği ve ek zarar içermediği savunan yayın sayısı (1 adet) değerlendirmeyi kanıtlayacak miktarda değildir . AVG hastalarında, tıkanmayı önleme ya da ciddi hasara neden olma kanıtları da belirsizken  şişkinlik, gaz ya da tat alma hissinde bozulma  gibi hafif sindirim yan etkileri riski artabilir.

 

SONUÇLAR

 

Böbrek yetmezliği hastalarında HD tıkanmasının önlenmesi için omega 3 balık yağı takviyesinin faydaları hakkında sınırlı yüksek kaliteli veri bulunmaktadır. Omega 3 balık yağı takviyelerinin HD vasküler girişinin tıkanmasını önleyebileceğine ya da ciddi yan etki riskini etkilediğine dair güçlü kanıtlar bulunamamıştır. Tıkanmaların önlenmesi için tüm kanıtlar sadece bir veya iki çalışmadan gelmesi nedeniyle daha fazla güçlü kesinlikte kanıt içeren  çalışmalara ihtiyaç vardır.

 

ARKA PLAN

 

Son dönem böbrek(SDB)  hastalarında uzun dönem  vasküler erişim açıklığının sürdürülebilmesi kaliteli hemodiyaliz (HD) işlemi için kritiktir. Tromboz ve stenoz riskini azaltarak oral alınan Omega ‐ 3 yağ asitleri (ω ‐ 3YA) vasküler erişimin tıkanmasını engelleyebilir.

 

HEDEFLER

 

HD alan SDB hastaları arasında oral ω ‐ 3YA takviyesinin plasebo veya tedavi alınmaması karşısında etkinliğini ve güvenilirliğini değerlendirmek amaçlanmıştır.

 

ARAMA YÖNTEMLERİ

 

23 Temmuz 2018 tarihine kadar Cochrane Böbrek ve Nakil Çalışma Kayıtları bu çalışma için belirlenen anahtar kelimeler kullanılarak taranmıştır Kayıtlardaki çalışmalar, CENTRAL, MEDLINE, EMBASE, konferans kitapları, Uluslararası Klinik Araştırmalar Kayıt (ICTRP) Arama Portalı ve ClinicalTrials.gov aramaları ile tanımlanmaktadır.

 

SEÇİM KRİTERLERİ

 

SDB hastalarında plaseboya karşı omega ‐ 3 yağ asitlerinin kullanımını arteriyovenöz fistül (AVF) veya arteriyovenöz greft (AVG) vasküler erişim açıklığı açısından inceleyen  randomize kontrollü çalışmalar (RKÇ'ler) seçilmiştir.

 

VERİLERİN ANALİZİ

 

Cochrane of Bias aracını kullanarak uygun her bir çalışmanın kayırma hatası değerlendirilmiş ve etkinlik ve güvenlik sonuçları için yanlı yargı riskini ayrı yapılmıştır. GRADE yaklaşımı kullanılarak kanıtların kesinliği değerlendirildi. Birincil etkinlik sonucu, vasküler açıklık kaybıydı ve birincil güvenlik sonuçları, ciddi  olumsuz olayların (örneğin ölüm, hastaneye yatış, kardiyovasküler olaylar, majör kanama) meydana gelmesiydi. İkincil sonuçlar, ciddi olmayan advers olayların (örneğin küçük kanama, gastrointestinal olayların ve diğer advers olayların) meydana gelmesiydi. Etkinlik etkileri, risk oranları (RO) ve emniyet etkileri,% 95 güven aralıkları (GA) ile risk farklılıkları (RF) olarak bildirilmiştir. Çalışmalar, rastgele bir etki modeli kullanılarak vasküler erişim türüne göre ayrı ayrı havuzlanmıştır.

 

ANA SONUÇLAR

Beş çalışma (833 katılımcı) dahil edildi; biri 7 katılımcıdan oluşan çok küçük bir pilot çalışmaydı. Tüm çalışmalar oral ω ‐ 3YA takviyelerini plaseboya karşı karşılaştırmıştır. Dört çalışma, arteriyovenöz greftli (AVG'ler) katılımcıları, diğerleri ise arteriyovenöz fistüllü (AVF'ler) katılımcıları içermektedir. Hem etkinlik hem de emniyet sonuçları için kayırma hatası belirsizliği, çalışmalardaki tahsis gizliliği nedeniyle eksik raporlama ve çalışma takibinin eksikliğine bağlanmıştır.


AVF hastalarında, ω ‐ 3YA desteği muhtemel 12 aylık açıklık kaybı riski (1 çalışma, 536 katılımcı: RO 1.01,% 95 GA 0.84 ila 1.21; orta kesinlik kanıtı), ölüm riski (1); çalışma, 567 katılımcı: RF 0.00,% 95 GA ‐0.03-0.02; orta kesinlikte kesin kanıt) ve hastanede yatma riski (1 çalışma, 567 katılımcı: RF 0.00,% 95 GA .0.0.0-0.08; düşük kesinlikte kanıt). Kardiyovasküler olaylar ve majör kanama hakkında bilgiye rastlanmamıştır.


AVG hastalarında, ω ‐ 3YA desteğinin 6 ay içerisinde (2 çalışma, 41 katılımcı: RO 0.91,% 95 GA 0.36 ila 2.28; çok düşük kesinlikte kanıtlar) veya 12 ay (2 çalışma) arasında açıklık kaybı riskini azaltıp azaltmadığı net değildir (220 katılımcı: RO 0.59,% 95 GA 0.27 ila 1.31; çok düşük kesinlikte kanıtlar). ω ‐ 3YA desteği AVG hastalarında 6 ila 12 ay içerisinde ölüm riskini hemen hemen hiç etkilememiştir  (4 çalışma, 261 katılımcı: RF 0.01,% 95 GA .00.05-0.07; düşük kesin kanıt). ω ‐ 3YA desteğinin hastanede yatış riskini arttırıp arttırmadığı belirsizdir (3 çalışma, 65 katılımcı: RF 0.08,% 95 GA .110.11 - 0.28; çok düşük kesin kanıt). AVG hastalarında 6 ila 12 ay içerisinde , ω ‐ 3YA desteğinin  kardiyovasküler olay riskini değiştirmesi de net değildir (4 çalışma, 261 katılımcı : RF .00.02,% 95 GA .110.11 - 0.07; çok düşük kesin kanıtlar). Ayrıca majör kanama riskini artırması da belirsizdir (3 çalışma, 65 katılımcı: RF 0.08,% 95 GA .110.11 - 0.28; çok düşük kesin kanıt).  Hafif gastrointestinal advers reaksiyonların riskinde bir artış olabilir (3 çalışma, 65 katılımcı: RF 0.25,% 95 GA 0.07 - 0.43; düşük kesinlikte kanıtlar gibi) şişkinlik, gaz veya  tat hissi bozukluğu  gibi.

YAZARIN DEĞERLENDİRMESİ

AVF’li KBY hastalarında oral ω ‐ 3YA takviyesinin vasküler erişim açıklığı kaybını önlemede hemen hemen hiç fark yaratmadığı veya minimal bir fark oluşturduğu orta derece kesinlikte kanıtlar içermektedir. AVG’li hastalarda  ω ‐ 3YA desteğinin 12 ay içerisinde açıklık kaybını önlemeye katkısı belirsizdir.

KAYNAK

Tam  KW, Wu  MY, Siddiqui  FJ, Chan  ESY, Zhu  Y, Jafar  TH. Omega‐3 fatty acids for dialysis vascular access outcomes in patients with chronic kidney disease. Cochrane Database of Systematic Reviews 2018, Issue 11. Art. No.: CD011353. DOI: 10.1002/14651858.CD011353.pub2.

 

 

Orijinal Özet veya Tam metin İçin: Yağ Asitleri ve Böbrek

Please reload

Son Paylaşımlar
Please reload

Arşiv
Please reload

© 2023 by Natural Remedies. Proudly created with Wix.com

  • b-facebook
  • Twitter Round
  • b-googleplus