COVID‐19 Tanısında Göğüs Görüntülemesi

Yazar: Nayaar Islam & Cochrane COVID-19 Diagnostic Test Accuracy Group / Güncellik: 26 Kasım 2020


Cochrane derleme özeti


Arka plan

SARS‐CoV‐2 enfeksiyonunun yol açtığı solunum hastalığı tanıda zorluklar göstermeyi sürdürüyor. Erken dönemde yapılan araştırmalar göğüs görüntülemesinin COVID‐19 tanısında duyarlı olduğunu ancak özgül olmadığını gösterdi. Ancak bu çalışma alanı hızla geliştiği için bulguların yeni araştırmalar ışığında yeniden değerlendirmesi gerekir. Bu özet, bu “canlı sistematik derleme”nin ilk güncellemesidir. Güncellememiz COVID‐19 olduğundan şüphe edilen insanlara odaklı olup, sadece konfirme edilmiş COVID‐19 hastalarıyla yapılan çalışmalar dışlandı.


Amaç

COVID‐19 şüphesi bulunan hastalarda göğüs görüntülemesinin (BT, röntgen ve ultrason) tanısal doğruluğunu değerlendirmeyi amaçladık.


Araştırma metotları

Bern Üniversitesinin Canlı Kanıtlar Veri tabanı Cochrane COVID‐19 Study Register, The Stephen B. Thacker CDC Library ve 22 Haziran 2020 tarihine kadar olan COVID‐19 yayınları havuzunu araştırdık. Dil sınırlaması yapılmadı.


Seçim kriterleri

COVID‐19 şüphesi olan her yaştan hastalarla yapılan ve testin tahmini doğruluk hesaplarını rapor eden veya tahmini hesap yapılabilecek veri sağlayan her tür tasarımda araştırmaları seçtik. Çalışmalarda değişik referans standartları kullanıldığında, araştırmada hastaların COVID‐19 pozitif veya negatif olduğu sınıflamasını esas aldık.


Veri toplama ve analiz

İki kişi birbirinden bağımsız olarak çalışmaları taradı, kayırma hatası riskini ve uygulama sorunlarını QUADAS‐2 listesiyle değerlendirdi. Derlenen çalışmaları indeks test sonuçlarına sınıflamasına göre üç gruba ayırdık: 1) İndeks test pozitifliği için spesifik kriterler bildirenler, 2) spesifik kriter bildirmeyen ancak, görüntüleme testi sonuçlarını COVID‐19 pozitif veya negatif şeklinde açıkça sınıflayacak test okumaları bulunan çalışmalar ve 3) görüntüleme testi sonuçlarını COVID‐19 pozitif veya negatif şeklinde açıkça sınıflamasa da indeks test bulguların genel değerlendirmesini raporlayan çalışmalar. Hesaplanan duyarlılık ve özgüllük sonuçlarını, eşlenmiş forest plot kullanarak tablolarla özetledik. Uygun olan yerlerde iki değişkenli meta-analiz modeli kullandık. Doğruluğun tahmini hesaplarının belirsizliğini %95 güven aralıkları şeklinde (GA) sunduk.


Ana sonuçlar

34 araştırmayı derledik. 30 çalışma finalde 4574’üne (%54) COVID‐19 tanısı konan toplam 8491COVID-19 şüpheli katılımcıyla yapılan enlemesine çalışmalardı. 4 çalışma 848 katılımcıyla yapılan vaka-kontrol çalışması olup finalde bunların da 464’üne (%55) COVID‐19 tanısı kondu. 31 araştırmada göğüs BT’si değerlendirildi (8014 katılımcı, 4224 (53%) vaka), 3 çalışmada göğüs röntgeni (1243 katılımcı, 784 vaka (%63)) ve bir çalışmada da akciğer ultrasonografisi (100 katılımcı 31 vaka (%31)) çalışıldı. Tüm araştırmaların %26’sının (9/34) sadece ön baskıları sağlanabildi. 19 araştırma Asya’da, 10’u Avrupa’da, 4’ü Kuzey Amerika’da ve biri de Avustralya’da yapıldı. 16 araştırmaya sadece erişkinler, 15'ine çocuk ve erişkinler ve birine de sadece çocuklar alındı. İki araştırmada katılımcı yaşı raporlanmadı. 24 araştırmaya yatan, 4 araştırmaya ayaktan hastalar alındı kalan 6 araştırmanın çalışıldığı kurumlar belirsizdi. Derlenen çalışmaların çoğunluğunda, katılımcı seçimi, indeks test, referans standart ve katılımcı akışı açısından kayırma hatası riski yüksek ya da belirsizdi.


COVID‐19 şüpheli olgularda göğüs BT’si için duyarlılık %57.4 ile %100 arasında ve özgüllük %0 ile %96.0 arasında bulundu (31 araştırma, 8014 katılımcı, 4224 vaka (53%). Toplanmış verilerle duyarlılık 89.9 (%95 GA 85.7 - 92.9), özgüllük %61.1 (%95 GA 42.3 - 77.1) olarak bulundu.


Duyarlılık analizleri, Çin çalışmaları dışlandığında, diğer ülkelerin çalışmaları, toplama kıyasla daha yüksek spesifite gösterdi. İndeks testleri COVID‐19 için pozitif ya da negatif olarak sınıflamayan araştırmalar dışlandığında, kalan araştırmalar (grup 1 ve 2) toplama kıyasla daha yüksek spesifite gösterdi.


Enlemesine çalışmalarla veya ilki negatif olduğunda en az 2 ters transkriptaz polimeraz zincir reaksiyonu (RT‐PCR) testi yapılan çalışmalarla sınırlı duyarlılık analizleri, tahmini doğruluk hesaplarını önemli derecede değiştirmedi. Heterojenite kaynağı olarak araştırmaların yayınlama durumunu belirleyemedik.


COVID‐19 şüpheli olgularda göğüs röntgeni için hassasiyet %56.9 ile 89.0 arasında özgüllük ise %11.1 ile 88.9 arasında bulundu (3 araştırma, 1243 katılımcı, 784 olgu (63%)).


COVID‐19 şüpheli olgularda akciğer ultrasonu için duyarlılık ve özgüllük sırasıyla %96.8 ve %62.3 bulundu. Çalışmanın tek olması nedeniyle meta analiz yapılamadı. (1 araştırma, 100 katılımcı, 31 vaka (31%)).


Yazarların kararı

Bulgularımız COVID-19 şüpheli hastalarda tanı için göğüs BT’sinin duyarlı ve orta derecede spesifik olduğunu gösteriyor. Bu, BT görüntülemesinin SARS‐CoV‐2 enfeksiyonunu başka solunum hastalığını nedenlerinden ayırmada sınırlı bir kapasitesi olabileceği anlamına geliyor. Ancak, derlenen çalışmaların heterojen olması ve kalitelerinin düşük olması nedeniyle bu sonuçlara olan güvenimiz sınırlı.


Verilerin sınırlı olması nedeniyle, COVID‐19 şüpheli vakaların tanısında göğüs röntgeni ve akciğer ultrasonunun tahmini doğruluk hesaplarının dikkatle yorumu gerekir.


İleride yapılacak tanısal doğruluk çalışmalarının pozitif görüntüleme bulgularının önceden tanımlaması, aynı hasta popülasyonunda çeşitli ilgi alanlarının doğrudan kıyaslamalarını içermesi ve daha iyi raporlama pratikleri edinmesi gerekiyor. Bu derlemenin planlanan güncellemelerinde BT için tahmini doğruluk hesaplarının etrafındaki kesinliği artırmak (ideal olarak kayırma hatası riski düşük araştırmalarla); göğüs röntgeni ve akciğer ultrasonunun doğruluğunu aydınlatmak için daha fazla veri sağlamak ve ikincil amaçları (örneğin değişik görüntüleme modaliteleri arasında tahmini doğruluk hesapların kıyaslayan “eşik” etkileri) daha iyi sağlayabilmek için veri sağlamak hedeflendi.


Kaynak ve sitasyon

Islam N, Salameh J-P, Leeflang MMG, Hooft L, McGrath TA, Pol CB, Frank RA, Kazi S, Prager R, Hare SS, Dennie C, Spijker R, Deeks JJ, Dinnes J, Jenniskens K, Korevaar DA, Cohen JF, Van den Bruel A, Takwoingi Y, de Wijgert J, Wang J, McInnes MDF. Thoracic imaging tests for the diagnosis of COVID‐19. Cochrane Database of Systematic Reviews 2020, Issue 11. Art. No.: CD013639. DOI: 10.1002/14651858.CD013639.pub3. Accessed 09 December 2020.


İletişim: Matthew DF McInnes. Department of Radiology, University of Ottawa, Ottawa, Canada mmcinnes@toh.ca


Yazarların çıkar çatışması


Orijinal özet ve tam metin için: Covid 19 Tanısında Görüntüleme


Son Paylaşımlar
Arşiv